Duurzaam eten en leven wordt steeds belangrijker in de samenleving. Misschien merk je het om je heen of ben je er zelf al juist mee bezig.

Steeds meer houden we rekening met het milieu en onze ecologische voetafdruk. Zo scheiden de meeste mensen afval, betalen we voor plastic tasjes in de supermarkt en wordt er steeds minder vlees gegeten.

Als dit iets is waar jij ook in geïnteresseerd bent, dan leg ik in dit artikel graag uit wat duurzaam eten is en waarom het zo belangrijk is. Ook geef ik tips over hoe ook jij je leef- en eetpatroon kunt verduurzamen.

Duurzaam eten: waarom en wat betekent het?

Wat je eet heeft effect op je gezondheid, maar ook op de planeet. Wie duurzaam eet, houdt tijdens het boodschappen doen en de productkeuze rekening met mens, dier en milieu.

Bij duurzaam eten denk je misschien meteen aan biologisch eten en dat is voor veel mensen erg kostbaar. Maar duurzaam eten is gelukkig méér dan alleen biologisch eten.

Duurzaam eten houdt ook in:

  • Dat er bij de productie van voedsel zuinig wordt omgegaan met water, energie en land
  • Dat er bij de productie zo min mogelijk stoffen worden gebruikt die het milieu of je gezondheid schaden, zoals bestrijdingsmiddelen, antibiotica en CO2
  • Dat de mensen en dieren die bij de productie van het voedsel zijn betrokken, zo goed mogelijk worden behandeld.
  • Dat je zelf duurzaam met het voedsel omgaat, door minder te verspillen, voor lokale producten te kiezen en bijvoorbeeld minder vlees en zuivel te eten.

Weetje: In al onze programma’s houden we al jaren rekening met duurzaam eten, door (bij weekschema’s) één keer per week een ‘restjes-dag’ te houden. Zo hoef je nooit eten te verspillen!

De 5 pilaren van duurzaam eten

Duurzame producten zijn in vier categorieën te verdelen:

1. Biologisch eten

Biologisch voedsel is milieuvriendelijker geproduceerd dan andere producten. Bij de productie ervan worden namelijk minder bestrijdingsmiddelen gebruikt.

Toch is het niet altijd duurzamer, omdat het soms wel meer energie kost om iets biologisch te kweken. Bepaal voor jezelf welke biologische producten je wel en niet koopt.

Biologische producten vind je in steeds meer supermarkten in het assortiment, maar je kunt ook naar de biologische winkel of naar biologische boerderijen.

2. Lokale producten

Als je lokale voedingsmiddelen koopt (uit Nederland of Europa), hoeft er minder getransporteerd te worden. Daarmee kun je een hoop energie besparen.

3. Seizoensproducten

Groenten en fruit uit het seizoen zijn duurzamer dan producten die niét in het seizoen zijn. Die producten worden dan namelijk in kassen gekweekt en dat kost veel energie.

Bekijk hier de lijst van seizoensproducten voor de herfst!

4. Duurzame voedingsmiddelen

KNORR en het WWF hebben vorig jaar een grootschalig onderzoek (1) gedaan naar welke voedingsmiddelen goed zijn voor het milieu.

Daarbij werd gekeken naar welke voedingsmiddelen (te) vaak worden gebruikt en wat duurzame alternatieven zijn die bijdragen aan een gezondere planeet.

De 50 voedingsmiddelen uit het onderzoek zijn geselecteerd op basis van hun hoge voedingswaarde, kleine milieu-impact, smaak, toegankelijkheid en betaalbaarheid. De top 5:

  1. Laver (zeewier)
  2. Wakame (zeewier)
  3. Adukibonen
  4. Zwarte bonen
  5. Tuinbonen

5. Gebruik hoogwaardige supplementen

Omega-3 is één van van de meest essentiële vetzuren die we nodig hebben voor onze gezondheid.

Omdat je lichaam niet zelf Omega-3 kan aanmaken, is het belangrijk dat je Omega-3 binnenkrijgt via voeding, zoals vette vis (haring, sardientjes, makreel of zalm).

Omdat duurzame vis best prijzig kan zijn en je zelfs van 2x per week vette vis niet genoeg Omega-3 binnenkrijgt, is het verstandig een Omega-3 supplement te gebruiken.

Onze visolie en algenolie (de visvrije versie van visolie) zijn hoogwaardige supplementen die net zoveel Omega-3 bevatten als verse vis en ook nog eens duurzaam zijn geproduceerd.

Biologisch, lokaal en van het seizoen zijn manieren om duurzaam te eten. Ook kun je zelf kiezen voor voedingsmiddelen die van nature duurzaam zijn.

Duurzaam eten: vegetarisch of veganistisch

Het is een feit: steeds meer mensen zijn minder vlees gaan eten. Flexitariërs, noemen we dat: de ene dag eet je vlees, de andere dag vis en soms eet je vegetarisch of zelfs veganistisch.

Maar draagt een vegetarisch of veganistisch dieet bij aan een betere planeet? Daar zijn verschillende argumenten voor te vinden.

Argumenten vóór:

  • Bij het produceren van vlees komt veel kijken. De dieren moeten immers eten en daarvoor moet eerst voedsel worden geproduceerd. De mest die ze zelf produceren, is niet goed voor het milieu. Bij het produceren van veevoer worden CO2-gassen uitgestoten en is er tot slot heel veel water nodig om vlees te produceren: zo’n 15.000 liter voor 1 kilo rundvlees.
  • Net als bij vlees komt er veel CO2-uitstoot vrij bij de productie van zuivel. Koeien stoten methaan aan, een broeikasgas dat bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Uit onderzoek (2) blijkt dat vlees en zuivel weinig calorieën en eiwitten opleveren, maar wel zo’n 83% van de landbouwgrond in beslag nemen.
  • Melkalternatieven als havermelk, rijstmelk en kokosmelk zijn een gezonde en duurzame optie, ook als je een lactose-intolerantie hebt of vaak last hebt van je darmen.

Argumenten tegen:

  • Niet ieder stuk grond is geschikt om groenten op te verbouwen; soms zitten er niet genoeg voedingsstoffen in. Als je daar geen koeien, geiten of andere dieren op laat grazen, blijft de grond onbenut.
  • Het is duurzamer om lamsrack van de boerderij om de hoek te eten dan gojibessen te laten overvliegen uit China. Koop je rijst in, dan laat je zelfs de grootste ecologische voetafdruk van alle plantensoorten achter, gezien er bij de productie veel methaan vrijkomt. (3)
  • Veel vegetariërs of veganisten eten soja als vervanger voor zuivel. Maar wat blijkt? Soja is óók niet goed voor het milieu. Veel van de soja die we gebruiken komt uit Zuid-Amerika, waar regenwouden worden gekapt om sojaplantages aan te leggen. Ook worden steeds meer sojaplantages besproeid met bestrijdingsmiddelen, doordat de vraag naar soja stijgt. Daarna moeten de sojaproducten nog helemaal naar Europa worden getransporteerd.

Wist je dat het ontzettend duurzaam is om insecten te eten? Dat klinkt misschien een beetje gek, maar ze zijn een belangrijke bron van eiwitten. Bij de insectenkweek komt maar 1% van alle CO2 vrij die nodig is om 1 kilo aan koeienvlees te produceren.

Duurzaam boodschappen doen: tips

Je hebt gelezen dat je niet per se biologisch hoeft te shoppen als je duurzaam wilt eten. Biologische producten hebben namelijk het imago erg duur te zijn.

Maar is dat wel zo? De Consumentenbond (4) onderzocht vorig jaar het prijsverschil van 115 biologische producten en de niet-biologische varianten ervan. Dit deden ze bij een tiental supermarkten en biologische winkels als Marqt en Ekoplaza.

Wat bleek? Het prijsverschil tussen de biologische producten en niet-biologische varianten is enorm gedaald. Biologische producten waren in 2019 zo’n 63% duurder dan de niet-biologische variant.

Dat klinkt nog steeds als een groot percentage, maar vijf jaar geleden waren biologische producten nog 200% duurder dan de niet-biologische variant.

Maar wel nog steeds duurder dus. Volgens het onderzoek komt dat vooral omdat de productie arbeidsintensiever is, de opbrengst minder is door geen gebruik te maken van bestrijdingsmiddelen en dieren een beter leven krijgen.

En dan nu de tips! Zo doe je duurzamer boodschappen:

  1. Misschien een open deur, maar investeer in een goede, katoenen boodschappentas en doe daarmee je boodschappen. Dat is een stuk goedkoper (en beter voor het milieu) dan iedere keer opnieuw een plastic tasje kopen.
  2. Wil je experimenteren met biologische producten? Biologische producten van het huismerk van de supermarkt zijn vaak goedkoper dan biologische producten van A-merken.
  3. Als je biologische producten in grootverpakkingen koopt, ben je nóg voordeliger én duurzamer uit.
  4. Kijk eens naar de keurmerken van voedsel, die helpen je om verantwoorde keuzes te maken. Het Beter Leven-keurmerk is van de dierenbescherming: hoe meer sterren (maximaal drie), hoe beter het welzijn van het dier. Het EKO-keurmerk geeft biologisch eten aan en bij het Fairtrade-keurmerk weet je zeker dat er geen kinderarbeid aan je product te pas is gekomen (dit geldt bijvoorbeeld voor koffie, chocolade en rijst). Bij vis is het belangrijk om op het MSC-keurmerk te letten: dat geeft aan dat de vis duurzaam is gevangen en dat er geen sprake is van overbevissing.
  5. Koop je eieren? Als je wilt afvallen, raden wij omega-3 eieren aan. Omega-3 eieren zijn ook nog eens duurzaam, want het zijn eieren van kippen die in de wei hebben kunnen grazen of gevoederd zijn met omega-3 rijke voeding. Kijk ook eens naar de code op het ei: hoe lager het eerste getal (0, 1, 2 of 3), hoe beter het ei.
  6. Wil je duurzaam vlees of vis kopen? Koop dan vlees of vis bij een duurzame, biologische vlees- of visleverancier.

Duurzaam eten start bij duurzaam boodschappen doen en je kunt zelf  in de supermarkt al op heel veel dingen letten.

12 tips om minder eten weg te gooien

Ongeveer een derde van het voedsel dat op de wereld wordt geproduceerd gaat verloren, schatten onderzoekers. Dat komt neer op gemiddeld 34 kilo per persoon per jaar!

Een makkelijke manier om duurzaam te gaan eten is door zelf minder voedsel te verspillen. Hierbij hebben we 12 tips verzameld tegen voedselverspilling:

  1. Koop niet te veel verse groenten en fruit in één keer, dan is de kans groter dat het snel rot wordt en je ze moet weggooien. Zonde!
  2. Meet je eten af met een keukenweegschaaltje of eetmaatje, zo voorkom je dat je te veel maakt.
  3. Toch te veel gemaakt? Bewaar je eten dan in een tupperware-bakje en eet het de volgende dag voor lunch.
  4. Je hoeft overigens niet 2x achter elkaar hetzelfde te eten. Heb je bijvoorbeeld chili con carne over? Vul de volgende dag een wrap ermee.
  5. Over restjes gesproken: maak er een gewoonte van om één keer per week ‘restjesdag’ te houden. Gebruik alles wat je nog in je keukenkastjes of koelkast hebt liggen. In onze programma’s hebben we daar heerlijke recepten voor!
  6. Zijn je bananen bruin? Maak er een smoothie van! Groenten die bruin worden, kun je in de blender doen en in je ijsblokjesvorm gieten en in de vriezer bewaren. Lekker bij een koud glas water in de zomer of om soep van te maken.
  7. Is je brood te oud? Doe het in de keukenmachine en maak er paneermeel van!
  8. Wat betreft de houdbaarheidsdatum van producten: die moet je vaak met een korreltje zout nemen. Voor vlees, vis en zuivel moet je de THT wel aanhouden, maar bijvoorbeeld rijst en pasta zijn vaak nog prima te eten. Ruik en proef, dat is de beste graadmeter!
  9. Kweek je eigen groenten en fruit in een moestuintje. Heb je geen tuin maar wel een balkon? Kweek daar je eigen verse kruiden!
  10. De ideale temperatuur van je koelkast is 4 graden Celcius. Eten bederft minder snel en bacteriën groeien nauwelijks.
  11. Ga je uit eten maar heb je te veel eten over? Vraag om een doggybag; vrijwel alle restaurants hebben dit.
  12. Ga je op vakantie en heb je nog veel eten over? Kijk eens in Facebookgroepen als ‘prakkie over’ of kijk of je je buren er blij mee kunt maken. Heb je nog dichte potjes en pakjes? Breng het dan naar de Voedselbank.

Ongeveer eenderde van het voedsel dat wordt geproduceerd, gaat verloren. Je kunt zelf heel veel doen om voedselverspilling te voorkomen!

Conclusie

In dit artikel heb je gelezen dat wat je eet, niet alleen effect heeft op je gezondheid, maar ook op de planeet. Wie duurzaam eet, houdt tijdens het boodschappen doen en de productkeuze rekening met mens, dier en milieu.

  • Duurzaam eten is méér dan biologisch eten: het is ook kiezen voor lokale producten of seizoensproducten.
  • Vegetarisch of veganistisch eten draagt enerzijds bij aan een betere planeet, maar het heeft ook een keerzijde.
  • Je kunt zelf duurzamer boodschappen doen door te investeren in een katoenen tas, te letten op keurmerken of je vis of vlees bij een biologische vlees- of visleverancier te kopen.
    Een makkelijke manier om duurzamer met eten om te gaan is door zelf minder voedsel te verspillen.

Wil je meer weten en leren over vers, natuurlijk en duurzaam eten, ervoor zorgen dat je genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt en daar bovenop van je overtollige lichaamsvet afkomen? Neem dan eens een kijkje in één van onze programma’s.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *