Eind oktober 2015 kwam het nieuws via de WHO (World Health Organization) naar buiten dat worst en rood vlees de kans op (darm)kanker zouden verhogen.

Het IARC (International Agency for Research of Cancer), onderdeel van de WHO, heeft een studie uitgevoerd waarin het IARC concludeert dat worst en rood vlees (waarschijnlijk) kankerverwekkend zijn.

De WHO heeft nu worst qua kankerverwekkendheid in dezelfde categorie geplaatst als tabak, alcohol en asbest.

Dat was een bericht dat mijn wenkbrauwen deed fronsen, tijd om de waarheid boven tafel te halen.

Is worst en/of rood vlees gezond eten of niet? En zo nee, is het net zo ongezond als roken en alcohol?

Laten we eens kijken naar de studie.

Als rood vlees slecht zou zijn…

Allereerst, als rood vlees überhaupt al slecht voor je zou zijn, is het lang zo erg nog niet als de media doen voorkomen.

Als alle conclusies uit de studie juist zouden zijn, zou één op de 33.000 mensen darmkanker krijgen door het eten van rood vlees. [1]

Een kans die bijna verwaarloosbaar is.

Als je je dan druk maakt over je gezondheid, maak je dan zorgen over je suikerinname, je alcoholconsumptie, je rookverslaving, je slaaptekort of je stressniveau.

Deze factoren dragen voor een veel groter deel bij aan het ontwikkelen van chronische ziektes. [2]

Maar zoals ik al vermoedde; het blijkt dat de conclusie (dat rood vlees ongezond en kankerverwekkend is) veel te voorbarig is.

Hier gaat het mis

Het onderzoek waar de WHO naar refereert is een observatiestudie, geen echt experiment (in een gecontroleerde omgeving).

Dit houdt in dat een berg data verzameld is over een bepaalde doelgroep en men in deze data gaat zoeken naar verbanden.

Een verband dat de onderzoekers in deze data vonden was: mensen die veel rood vlees eten lijken iets vaker (darm)kanker te krijgen.

Maar dat wil absoluut niet zeggen dat de (darm)kanker wordt veroorzaakt doordat mensen rood vlees eten.

Dit is de klassieke causatie-correlatie-verwarring. Probeer me even te volgen.

Toeval of oorzaak?

De onderzoekers nemen aan (of zo worden ze in ieder geval door de WHO geïnterpreteerd) dat rood vlees de oorzaak is van de kleine verhoging van het aantal gevallen van (darm)kanker.

Maar het zou best eens kunnen zijn dat mensen die veel rood vlees eten ook ongezonder leven en dat dat ongezonder leven de oorzaak is van de (darm)kanker.

Een observatiestudie zoals hier gedaan is, is ideaal om hypotheses te vormen. Maar om echte conclusies te trekken, moet de studie in een gecontroleerde omgeving uitgevoerd worden.

Een gecontroleerde omgeving houdt in dat twee groepen mensen exact hetzelfde leven en eten, maar dat de ene groep wel rood vlees eet en de andere niet.

Alleen dan kun je de conclusie trekken of rood vlees zorgt voor een verhoogde kans op (darm)kanker.

Maar voor de resultaten van zo’n studie bekend zijn, kan wel twintig jaar duren, als er al mensen zijn die hieraan willen deelnemen of erin willen investeren.

Dit is niet de eerste keer dat rood vlees slecht in het nieuws komt. Er is nog een andere mythe die ik vaak voorbij heb horen komen.

Mythe: het verzadigde vet in rood vlees is slecht

Verzadigde vetten bevinden zich in alles wat dierlijk is, met uitzondering van vette vis. Een andere vorm van verzadigde vetten vind je in kokosolie en rood palmvet.

Dat (al het) verzadigd vet slecht voor je zou zijn, is achterhaald.

Uit onderzoek* blijkt dat niet verzadigd vet [3] maar de overmatige consumptie van plantaardige vetten [4] en koolhydraten [5] de grote boosdoeners zijn voor gezondheidsproblemen en overgewicht.

*Helaas vaak ook observatiestudies en geen gecontroleerde omgeving.

Daarbij zou het eten van rood vlees door de vele verzadigde vetten ook je cholesterol doen stijgen.

In mijn artikel over cholesterol lees je waarom die conclusie niet juist is en welk voedsel wel voor een hoog cholesterol zorgt.

Is rood vlees gezond?

Tot zover kunnen we niet stellen dat het ongezond is om rood vlees te eten. Het lijkt er zelfs meer op dat rood vlees erg gezond voor je is.

Al miljoenen jaren lang eten we rood vlees. Onze verre voorouders gingen op jacht en kwamen (af en toe) thuis met tientallen kilo’s rood vlees.

Vanuit evolutionair perspectief gezien, is het dus erg aannemelijk dat ons lichaam ervoor ‘gemaakt’ is om rood vlees (met mate) te verwerken.

Nu is het denkbaar dat bepaalde mensen rood vlees beter kunnen verwerken dan anderen, maar de stelling dat rood vlees net zo slecht is als alcohol en tabak durf ik te verwerpen.

Ik blijf met een gerust hart (met mate) rood vlees eten en ik denk dat jij dat ook prima kunt doen.

Let wel op de volgende drie punten!

1. Eet ‘echt’ vlees

Met ‘echt’ vlees bedoel ik, eet vlees dat niet bewerkt is.

Als vlees bewerkt is, is het moeilijk te achterhalen wat ze ermee gedaan hebben of er ingestopt hebben.

Biefstuk, riblappen of hacheevlees vind ik heerlijk, maar je kunt zelf bepalen wat voor vlees jij wilt, zolang het maar onbewerkt is.

2. Maak het goed klaar

Het is niet altijd even gezond om vlees snel op hoog vuur te bereiden.

Door het vlees heel heet te maken kunnen de voedingsstoffen ‘verbranden’ en zogenaamde HAs en PAHs vormen. Deze stoffen zijn ongezond en kankerverwekkend. [6]

De veiligste manier van het bereiden van rood vlees is op middelmatig vuur en goed gaar laten koken. Soms mag het van binnen best een beetje rood blijven als het maar wel echt warm is geweest.

Vlees stoven op laag vuur kost wat meer tijd maar is het veiligste van allemaal.

3. Voorkom dierenleed

Doe er alles aan om dierenleed te voorkomen. Veel mensen besluiten om die reden geen vlees te eten.

Maar ook als je wel vlees eet, kun je veel dierenleed voorkomen. Ga na waar het vlees dat je koopt vandaan komt en wat de leefomstandigheden van de dieren zijn.

Hoe natuurlijker het leven, hoe beter. Daar bedoel ik mee natuurlijk voor de dieren, maar ook voor jezelf!

Als dieren in een stressvolle omgeving leven en ongezond eten krijgen, worden er allerlei ongezonde stoffen opgeslagen in hun spieren en vet.

Als het dier later geslacht wordt en jij dat stuk vlees op je bord krijgt, zitten die ongezonde stoffen er nog steeds in.

Kies daarom bij voorkeur voor biologisch (grasgevoerd) vlees.

“Jasper, wat kan ik nou eten?”

Je wilt gezond eten, maar je weet niet precies hoe of je weet wel hoe maar je vindt het moeilijk lekkere gerechten te maken (voor het hele gezin).

Het goede nieuws is dat het heel goed mogelijk is om gezond én lekker te eten.

In mijn jaren als afslank- en voedingscoach heb ik vrijwel met elke situatie te maken gehad.

En ik kan met zekerheid zeggen: iedereen (hoe druk je het ook hebt) kan gezond én lekker eten – met het hele gezin.

Ik heb mijn beste recepten samengebundeld in het . Zo kan iedereen gezond, makkelijk en lekker eten.

Bronnen

[1] http://www.theguardian.com/society/2015/oct/26/bacon-ham-sausages-processed-meats-cancer-risk-smoking-says-who

[2] http://www.who.int/chp/chronic_disease_report/media/Factsheet1.pdf

[3] Siri-Tarino PW, Sun Q, Hu FB, Krauss RM. Meta-analysis of prospective cohort studies evaluating the association of saturated fat with cardiovascular disease. Am J Clin Nutr. 2010 Mar

[4] http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0753332202002536

[5] Yu D, Shu XO, Li H, Xiang YB, Yang G, Gao YT, Zheng W, Zhang X. Dietary carbohydrates, refined grains, glycemic load, and risk of coronary heart disease in Chinese adults. Am J Epidemiol, 2013 Nov 15

[6] http://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/diet/cooked-meats-fact-sheet

Bekijk (16) reacties

Verberg reacties

  • Frank
    31/03/2018 om 5:50 am

    Hoi Jasper, ik heb het boek ‘How not to die’ van Micheal Greger gelezen en volgens deze schrijver blijkt dat de consumptie van vlees één van de de grote veroorzakers is van levensstijl gerelateerde ziektes. Heb je dit boek ook gelezen? Zo ja, wat zijn jouw bevindingen?

    • Jasper Alblas
      03/04/2018 om 3:10 pm

      Hallo Frank,

      Mijn visie op het eten van vlees is, eet het met mate, kies voor onbewerkte vleessoorten, eet het liefst biologisch vlees van gras gevoerde dieren en bak het op een gezonde manier.
      Wanneer je zo af en toe vlees eet in combinatie met een gezonde leefstijl kan het zeker geen kwaad. Ik heb dit boek zelf niet gelezen. Maar zoals ik in het artikel rood vlees: gezond of niet? schrijf, is het belangrijk dat de wetenschappelijke onderzoeken waarop dit boek gebasseerd is van hoogwaardige kwaliteit zijn. De meeste artikelen over vlees met betrekking tot de gezondheid zijn namelijk niet in een gecontroleerde omgeving uitgevoerd.

  • Goedele
    13/04/2016 om 8:26 pm

    Dag Jasper, ik vind het zalig om na een drukke werkdag een glas rode wijn of cava te drinken. Kan ik dit blijven doen en toch afvallen als ik koolhydraatarm probeer te eten?

    • Jasper Alblas
      14/04/2016 om 1:08 pm

      Als je snel af wilt vallen kun je dit beter niet doen. Af en toe een glas is geen probleem, mits je niet eet en drinkt tegelijk. In dit filmpje vertel ik je er meer over.

  • Sam
    09/11/2015 om 11:36 am

    Het grote probleem is bewerkt voedsel. Alle soorten voedsel is goed voor je als je de juiste hoeveelheid eet. Het probleem is dat ze de meeste voedselsoorten volpompen met E Nummers, conserveringsmiddelen, ect ect. Doe daar eerst onderzoek naar, probeer zoveel mogelijk biologisch voedsel te eten en kijk uit wat voor vlees je in huis haalt. Het kost wat meer en wat meer moeite, maar je gezondheid op langer termijn is veel belangrijker dan die ene dure vakantie.

  • ange
    09/11/2015 om 8:51 am

    HAllo,

    Hoorde pas een bewering dat darmkanker niet voorkomt onder vegetariërs .
    Dat vond ik toch wel om over na te denken!

    groet,
    Ange

    • Jasper Alblas
      09/11/2015 om 10:59 am

      Hallo Ange,

      dat zou heel goed kunnen. Alleen wil dat nog niet zeggen dat vlees dus de oorzaak is van de darmkanker. Vegetariërs drinken over het algemeen bijvoorbeeld ook veel minder alcohol dan niet-vegetariërs. Dus het zou ook de grote consumptie alcohol kunnen zijn die de darmkanker veroorzaakt.

  • Marielle
    08/11/2015 om 4:20 pm

    Er wordt helemaal niet beweerd dat rood vlees kankerverwekkend is! Er zijn aanwijzingen gevonden, maar de bewijzen ontbreken om de verdenking ‘hard’ te maken. Een nuance, wellicht, maar wel een die in dit artikel volledig ontbreekt

  • Iris
    08/11/2015 om 2:15 pm

    Het voordeel is dat ik worst totaal niet eet, vind het echt vies.
    Af en toe rood vlees zou geen kwaad kunnen, maar alles met mate.
    Tegenwoordig is alles kankerverwekkend ze voegen toch ook overal E nummers, zoetstoffen, suikers en veel zout aan toe. Wat slecht is voor je lichaam is natuurlijk bekend dus alles waar ”te” voorstaat. Ik adviseer mensen daarom ook met mate rood vlees te eten. Kip en vis zijn gezonder. 1 x in de week rood vlees(of helemaal niet), en de rest vis of kip afwisselend met vegetarische maaltijden en veel groenten geeft een goede balans voor gevarieerde voeding. Ook vleesvervangers, kaas, peulvruchten en noten kunnen als vlees vervangers dienen. Zo doe ik het tenminste.

  • Yvonne
    08/11/2015 om 10:59 am

    Hej Jasper. Je reageert alleen op het bericht dat rood vlees én worst kankervverwekkend zijn. Hoe zit het dan met worst? Oke, geen gecontroleerde omgeving ed, maar vertel, hoe slecht, of niet, is worst??

    • Jasper Alblas
      11/11/2015 om 5:01 pm

      Bekijk het etiket van de worst goed. Als er op de ingrediëntenlijst allerlei stoffen staan die je niet kent ( e- nummers), dan is het bewerkt vlees en kun je het beter niet eten.

  • Perry
    08/11/2015 om 10:44 am

    Geweldige analyse! Inderdaad volstrekt onbegrijpelijk dat men in Who gerelateerd onderzoek de klassieke fouten/misleiding van gebrek aan correlatie in statistieken weer gebruikt om zogenaamd conclusies te trekken. Jasper, klasse!

  • Willeke
    08/11/2015 om 10:37 am

    Hoi jasper ik word niet goed van dat gelul sorry voor mijn taal gebruik maar ben mijn moeder twee jaar geleden verloren aan kanker en als er één gezond en goed leefde was zij het iedereen heeft het en iedereen kan het krijgen ook als je gezond leeft ik word hier zo boos om dat iedereen maar geld wil verdienen over de rug van andere mensen groetjes willeke

    • Jasper Alblas
      11/11/2015 om 4:45 pm

      Ik begrijp dat dat frustrerend is Willeke. Het kan de beste overkomen en dat is erg oneerlijk. Toch kan over het algemeen een gezonde leefstijl veel risico’s verkleinen.

  • Monique Wolfs
    08/11/2015 om 10:22 am

    Hallo

    Hoe weet ik of vlees bewerkt is.

    Vriendelijke groet
    Monique Wolfs

    • Jasper Alblas
      11/11/2015 om 4:54 pm

      Bewerkt vlees is vlees dat door middel van chemische processen langer houdbaar gemaakt wordt of een sterkere smaak krijgt. Bijvoorbeeld door het vlees te drogen, te roken of te zouten. Denk daarbij aan hamburgers, gehakt, ham, rookworst etc. Je kunt bewerkt vlees herkennen als er meer dan 1 ingrediënt op het etiket staat. Er staat dan bijvoorbeeld ook zout of andere chemische toevoegingen ( E- nummers) bij de ingrediënten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *