Kurkuma is een bekende specerij die veel wordt gebruikt in de oosterse keuken. Vooral in India is kurkuma een populaire smaak- en kleurstof.

Van kurkuma wordt ook gezegd dat het heel gezond is. De specerij zou zelf over geneeskrachtige eigenschappen beschikken.

Hoog tijd om eens te kijken wat kurkuma heeft te bieden in onze keuken, en wat het kan bijdragen aan onze gezondheid.

Wat is kurkuma?

Kurkuma is een specerij dat wordt gemaakt van Curcuma longa. Dit is een plant uit Zuid-Oost Azië die vooral in India wordt verbouwd. Andere namen voor kurkuma zijn Indiase geelwortel, koenir en koenjit.

Curcuma longa is familie van de gemberplant. En net als bij gember wordt kurkuma gemaakt van de wortel.

Als specerij is kurkuma vooral bekend in poedervorm. Om kurkumapoeder te maken worden de wortels van de kurkumaplant gestoomd, geschild en daarna vermalen.

Het gebruik van kurkuma

De smaak van kurkuma laat zich het beste omschrijven als mild, prikkelend en licht bitter. Het proeft een beetje als peper en mosterd, maar dan veel zachter. Kurkuma heeft ook wat weg van familielid gember.

Kurkumapoeder wordt gebruikt als specerij, maar de smaak is zo zacht en subtiel dat het niet snel overheerst. Kurkuma is bovendien een hele goede smaakversterker.

Sommige Aziatische gerechten worden gekleurd met kurkuma. Denk aan Indiase curry. Dat gerecht dankt haar kenmerkende geel-bruine kleur aan kurkuma. Ook de kerriepoeders die we hier in de supermarkt vinden zijn met kurkuma gekleurd.

Jasperalblas.nl

Er zijn overigens meer voedingsmiddelen waar kurkuma in zit. Piccalilly bijvoorbeeld. En sommige soorten kaas en Engelse mosterd.

Indien kurkuma als kleurstof aan voedingsmiddelen is toegevoegd, dan staat dat op de verpakking vermeld met code E100.

Voedingswaarde

Kurkuma wordt slechts in kleine hoeveelheden gebruikt. Een of enkele theelepeltjes zijn al voldoende om een gerecht op smaak te brengen.

Omdat je er zo weinig van nodig hebt, is de voedingswaarde van kurkuma verwaarloosbaar.

Wat ik wel belangrijk vind om te vermelden is dat kurkuma de belangrijke vitamines A, B1, B2, B3, B6, B12, C, D, E en K bevat. En in kurkuma zitten waardevolle mineralen zoals ijzer, calcium, magnesium, kalium en zink.

Deze vitamines en mineralen maken kurkuma tot een hele gezonde specerij. Maar dat is nog niet alles. Er zitten namelijk ook stofjes in die kurkuma bijzonder heilzaam maken.

De heilzame werking van kurkuma

De heilzame stofjes in kurkuma heten curcuminoïden. De belangrijkste curcuminoïde is curcumine.

In Azië, en dan vooral in India, is allang bekend dat deze stofjes gezonde eigenschappen hebben. Kurkuma wordt daar al duizenden jaren gebruikt om het lichaam te zuiveren en bij het behandelen van uiteenlopende gezondheidsproblemen zoals eczeem, candida, reumatoïde artritis, atherosclerose en gebitsproblemen.

Wat ze in Azië al heel lang weten heeft de wetenschap inmiddels onderzocht [1]. De resultaten van die onderzoeken zijn erg indrukwekkend.

Laten we een paar van die wetenschappelijk onderzochte gezondheidsvoordelen van curcumine eens nader bekijken.

1. Kurkuma is ontstekingsremmend

Uit diverse onderzoeken blijkt dat te veel bewerkt voedsel en suikers kleine chronische ontstekingen kunnen veroorzaken in ons lichaam. Zo klein dat ze onopgemerkt blijven, maar na een tijdje wel schaden aanrichten [2].

Studies tonen aan dat kurkuma ontstekingsremmend werkt en die kleine, chronische ontstekingen kan bestrijden [3, 4].

Dit is misschien wel de belangrijkste eigenschap van kurkuma, want ontstekingen spelen een belangrijke rol in bijna alle chronische ziekten zoals auto-immuunziekten, hersenaandoeningen en zelfs kanker [5].

2. Kurkuma houdt hart- en vaatstelsel gezond

Kurkuma vermindert het risico op hart- vaatziekten. Dat is fantastisch want jaarlijks overlijden duizenden mensen aan de gevolgen van deze ziekten. Hartaanvallen en beroertes zijn zelfs doodsoorzaak nummer één.

Hart- en vaatziekten ontstaan onder andere door de eerder genoemde ontstekingen. Zoals je nu weet heeft kurkuma daar een heel gunstig effect op.

Maar de grootste bijdrage tegen hart- en vaatziekten levert kurkuma aan de bekleding van alle hart- en bloedvaten. Dit heet de endotheelfunctie.

Als de endotheelfunctie niet goed werkt, kan dat leiden tot een hoge bloeddruk, bloedstollingen en hartziekten.

Uit verschillende studies blijkt dat curcumine de endotheelfunctie kan verbeteren. Daarmee neemt het risico op hart- en vaatziekten af. Volgens één studie was curcumine zelfs effectiever dan het geneesmiddel Atorvastatine [6, 7].

3. Curcumine is een sterk antioxidant

Sommige voedingsmiddelen zijn gevoelig voor oxidatie. Oxidatie bekent dat iets – voeding in dit geval – sterk reageert op zuurstof waardoor het snel bederft. Als voedingsmiddelen in het lichaam oxideren is dat niet goed voor onze gezondheid.

Antioxidanten gaan het oxidatieproces tegen en beschermen zo ons lichaam. Curcumine is een krachtige antioxidant omdat het de veroorzakers van oxidatie kan bestrijden [8].

Bovendien stimuleert curcumine de aanmaak van een lichaamseigen antioxidant zodat wij nog beter worden beschermd [9].

4. Curcumine beschermt tegen Alzheimer

Helaas is er nog geen goede behandeling voor Alzheimer. Maar er zijn wel factoren die het risico op deze ziekte verkleinen.

Ontsteking en oxidatieve schade spelen een rol bij het ontstaan van de ziekte van Alzheimer. En curcumine heeft een gunstige effect op beide.

Maar er is nog een belangrijke oorzaak van Alzheimer. De ziekte wordt namelijk ook veroorzaakt door een giftig eiwit dat zich tussen de hersencellen nestelt en de hersenfunctie verstoort.

Studies tonen aan dat curcumine kan helpen bij het opruimen van dit eiwit [10, 11].

5. Kurkuma als hulpmiddel voor diabetici

Diabetes type 2 is de meest voorkomende vorm van diabetes. Dit type diabetes ontstaat door overgewicht, als gevolg van verkeerd en te veel eten. Bij iemand met diabetes type 2 is het lichaam minder goed in staat om de bloedsuikerspiegel te reguleren.

Uit diverse onderzoeken bij zowel proefdieren als bij mensen blijkt dat curcumine kan helpen om de bloedsuikerspiegel te reguleren [12].

6. Kurkuma helpt voedsel beter te verteren

Ook de invloed van kurkuma op onze spijsvertering is onderzocht. Studies suggereren dat kurkuma helpt om voedsel beter te verteren omdat curcumine de vetverbranding en de werking van de galblaas stimuleert.

Ook zou de werkzame stof in kurkuma een bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen van maagzweren [13].

Jasperalblas.nl

Zo gebruik je kurkuma

Je kan kurkuma gebruiken als smaakmaker en smaakversterker in tal van groente- en vleesgerechten. Kurkuma is ook prima te mengen door groenten- en fruitsmoothies.

Wil je eerst ontdekken hoe kurkuma precies smaakt? Strooi dan een beetje kurkumapoeder over een gekookt eitje.

Om van de gezondheidsvoordelen te profiteren adviseer ik om 1 tot 3 gram kurkumapoeder per dag te nemen. Dat is ongeveer hetzelfde als 1 tot 3 theelepels.

Curcumine wordt trouwens niet zo makkelijk opgenomen in ons lichaam. Het heeft een beetje hulp nodig. Gebruik daarvoor de volgende twee methoden, die je het beste met elkaar kan combineren.

  1. Meng kurkuma met zwarte peper. Uit onderzoek blijkt dat kurkuma dan veel beter wordt opgenomen. Tot wel 20 keer beter zelfs [14]. Naar verluidt moet je ongeveer 10% zwarte peper door de kurkuma mengen.
  2. Kurkuma lost niet op in water. Het lost wel goed op in olie. Gebruik dus altijd een gezonde olie in het gerecht, zoals kokos- of olijfolie.

Er zijn ook kurkuma supplementen te koop waarmee je jouw gezondheid kan boosten. Lees vooraf wel goed de bijsluiter en check of er ook zwarte peper in het supplement zit.

Drie gerechten met kurkuma

Kurkuma is heel universeel. De smaak laat zich makkelijk combineren met andere smaken. Andere smaken worden door kurkuma zelfs versterkt.

Om de veelzijdigheid van kurkuma te ontdekken heb ik drie kurkumagerechten voor je samengesteld.

  • Spicey kurkuma chicken
  • Kurkuma koffie – de drank tegen ontstekingen
  • Quinoasalade met granaatappelpitten, walnoten en kurkuma

Klik hier om de PDF met deze drie gerechten te downloaden.

Conclusie

Kurkuma is een specerij met een hele fijne, subtiele, peperige smaak. Bovendien kan kurkuma andere smaken in een gerecht versterken.

Maar deze specerij heeft veel meer te bieden. Kurkuma heeft allerlei bewezen gezondheidsvoordelen waar ik er nog maar een paar van heb uitgewerkt in dit artikel.

Probeer eens wat je van de kurkumasmaak vindt. Je zal zien dat het zich heel makkelijk laat mengen met heel veel verschillende gerechten.

En als je onder de indruk bent van alle gezondheidsvoordelen, kan je bijvoorbeeld twee weken dagelijks 1 tot 3 gram kurkuma toevoegen aan je voeding. Stop daarna voor twee weken en ga na wanneer jij je beter voelt.

Wil jij meer tips over gezonde voeding? Like dan de Jasper Alblas-Facebookpagina. En wil je weten welke producten nog meer gezond zijn en jou helpen afvallen? Download dan hier mijn gratis boodschappenlijst.

Bekijk (2) reacties

Verberg reacties

  • decoene
    11/01/2017 om 11:46 am

    Wel rekening mee houden dat kurkuma bloedverdunnend werkt!

    • Jasper Alblas
      11/01/2017 om 11:54 am

      Dank voor je reactie en goed dat je het zegt!

      Het klopt dat kurkuma bloedverdunnend werkt, maar dat is van toepassing bij hoge doseringen curcumine. Dit artikel gaat vooral over een lage dosering kurkuma. In de bijsluiter van kurkuma-supplementen (met een hoge dosis curcumine) wordt inderdaad gewaarschuwd voor het gebruik in combinatie met bloedverdunners.

      Groet, Jasper

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *