Er doen veel verschillende verhalen over arachideolie de ronde. Zo wordt vaak gedacht dat plantaardige oliën, zoals arachideolie, automatisch heel erg gezond en goed voor je zijn omdat ze essentiële vetzuren bevatten.

Tijd om dit misverstand op te helderen.

Na het lezen van dit artikel weet jij hoe (on)gezond arachideolie nou echt is, wat de rol van omega 3 en omega 6-vetzuren is en welke olie je beter kunt gebruiken bij het bereiden van voedsel.

Wat is arachideolie?

Arachideolie wordt gemaakt door de olie uit pinda’s te persen en wordt daarom ook wel pindaolie of aardnotenolie genoemd.

De Inca’s gebruikten pinda’s al als offerande en de Spanjaarden namen ze mee naar Europa. De pinda is een peulvrucht die onder andere wordt verbouwd in China, India, Afrika en de V.S. [1].

In zijn natuurlijke vorm (koud geperst) is de olie geel van kleur en heeft een nootachtige geur en zoete smaak. Bewerkte (geraffineerde) varianten zijn licht geel en hebben een neutrale smaak [1].

Leuk weetje: pindakaas was oorspronkelijk een toevallig bijproduct van de productie van arachideolie. Alleen was die pindakaas veel droger dan de pindakaas die wij nu kennen uit de supermarkt omdat alle olie er uitgeperst was.

Samenstelling arachideolie

Arachideolie bestaat dus uit de olie van pinda’s. Pinda’s bevatten veel vitamine B3, vitamine E en zink.

Vitamine B3 stimuleert de aanmaak van vetzuren en speelt een rol bij de energievoorziening, de spijsvertering, het verbeteren van de bloedsomloop en verlaging van het cholesterolgehalte in het bloed.

Vitamine B3 bevordert daarnaast de werking van het zenuwstelsel en helpt je huid gezond te houden.

Vitamine E is belangrijk als antioxidant en kan een belangrijke rol spelen bij het voorkomen van hart- en vaatziekten en kanker.

Zink is onder andere nodig bij de opbouw van eiwitten en bij de groei, het herstellen en vernieuwen van weefsel. Ook bevordert zink een goede werking van het afweer-/immuunsysteem.

Voedingswaarde arachideolie     (per 100 gram)

Energie (kcal)                                                879

Voornaamste bestanddelen (per 100 gram)

Vetten (waarvan 83% onverzadigd)        99,5 g

Cholesterol                                                    1.2 mg

IJzer                                                                0.1 mg

ADH (aanbevolen dagelijkse hoeveelheid in kcal)

1 eetlepel                                                          132

Arachideolie wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken, bijvoorbeeld in China, Laos, Vietnam en Cambodja, vanwege de neutrale smaak.

Veel onverzadigde vetten; dus het is goed voor je?

Zoals je ziet bevat arachideolie veel onverzadigde vetten. Onverzadigde vetten zijn vaak gezonde vetten. Een onderdeel van de onverzadigde vetten zijn de essentiële vetten. Deze noemen we essentieel omdat het lichaam ze niet zelf kan maken. Je moet ze dus uit je voeding halen [2].

De essentiële vetten zijn de omega 3 en omega 6-vetzuren. Die hebben veel goede eigenschappen:

Omega-3 kan bijdragen aan:

  • Het reparatieproces van de cellen.
  • Een lagere kans op kanker.
  • Het remmen van ontstekingen en een lagere kans op artritis.
  • Het tegengaan van bloedstolselvorming en een lagere kans op hersenbloedingen.
  • Een lagere kans op degeneratieve ziekten zoals Alzheimer.
  • Gezond hart en gezonde bloedvaten en het verlagen van de bloeddruk [2]

Omega 3 zit vooral in vette vis, lijnzaadolie, walnoten en chiazaad.

Omega-6 kan bijdragen aan:

  • Het versterken van het afweersysteem.
  • De aanmaak van cholesterol remmen.
  • Het ondersteunen van de hersenfuncties.
  • Het gezond houden van hart– en bloedvaten.

Omega 6 vind je in vrijwel alle plantaardige oliën, waaronder dus arachideolie.

Maar: een te veel aan omega 6-vetzuren is juist níet goed voor je

Zowel omega 3 als omega-6 vetzuren zijn van belang voor een goede gezondheid. Maar belangrijker nog is de balans tussen deze twee vetzuren. Een juiste verhouding van beide zorgt voor een optimale werking van de vetzuren en het gunstigste effect op je lichaam [2].

Over het algemeen wordt aangenomen dat de beste verhouding tussen de twee vetzuren 1:1 is [3,4]. Deze goede balans helpt met name bij het voorkomen van hart- en vaatziekten [2].

Ons Westerse voedingspatroon bevat vaak veel bewerkte voedingsmiddelen. En in die voedingsmiddelen zitten veel omega 6-vetzuren waardoor we er veel meer van binnen krijgen dan we nodig hebben. Daarom is de verhouding omega 6/omega 3 vaak eerder 16:1 of 20:1 en soms zelfs nog hoger! [3,4]

Een te veel aan omega 6 – en dat heb je dus al gauw binnen – heeft juist een nadelige invloed op de gezondheid en brengt zelfs gezondheidsrisico’s met zich mee. Er ontstaat meer kans op hart- en vaatziekten, kanker en vooral op ontstekingen [2,3,4].

Arachideolie: gezond of niet?

Plantaardige oliën zoals arachideolie bevatten vaak veel omega 6-vetzuren [5]. Daarom is het belangrijk dat je niet al te veel arachideolie gebruikt. Het is op zichzelf niet ongezond, maar dat wordt het wel wanneer je er te veel van binnenkrijgt, zeker in combinatie met te weinig omega-3.

Daarom raad ik je aan om ook voldoende omega 3-rijke producten te eten, zoals vette vis, avocado of lijnzaad.

Daarnaast kunnen plantaardige oliën deels bestaan uit transvetten, die op zichzelf niet goed voor je zijn. Ze vergroten de kans op hartziekten, kanker, diabetes en obesitas [5,6].

Transvetten kunnen ontstaan door plantaardige olie op te hoge temperaturen te verhitten [7], maar hier is nog niet veel over bekend. Wel kunnen er andere ongezonde stoffen -aldehyden- ontstaan als je de olie te heet gebruikt of langdurig verhit. Aldehyden zijn niet goed voor je. Ze worden in verband gebracht met hart- en vaatziekten, kanker en dementie [8].

Neem het zekere voor het onzekere en verhit olie nooit tot een te hoge temperatuur. Als hij begint te walmen, is de olie te heet.

Mijn advies

Arachideolie is op zich niet slecht voor je. De olie bevat veel onverzadigde vetten. Maar zoals je in dit artikel hebt kunnen lezen, is het ook weer niet zo gezond als het lijkt omdat arachideolie veel omega 6-vetzuren en weinig omega 3-vetzuren bevat.

Een te veel aan omega 6 is ongezond en kan leiden tot gezondheidsrisico’s.

Omdat we door onze overige voeding alleen al snel te veel omega 6-vetzuren binnenkrijgen kun je arachideolie dus beter niet gebruiken. Het is niet heel slecht, maar ook niet bevorderlijk.

Als je toch arachideolie wilt gebruiken, kun je die het best zelf maken. Zo weet je zeker dat het natuurlijk, en niet chemisch bewerkt is.

  1. Pureer pinda’s met een beetje warm water in de blender.
  2. Laat het mengsel 24 uur in een afgedekt kommetje in de koelkast staan.
  3. De volgende dag drijft de arachideolie bovenin het kommetje.

Kies in de supermarkt voor de minst bewerkte, meest natuurlijke vorm van arachideolie. Koud geperst is de beste variant.

Gebruik het met mate om in te bakken of frituren.

Gebruik het in koude vorm als smaakmaker door het over gerechten te sprenkelen of als toevoeging aan dressings, sauzen en marinades.

Je hoeft je arachideolie nu niet meteen weg te gooien. Het is namelijk niet alleen geschikt voor gebruik in de keuken. Andere toepassingen vinden we in aromatherapie, zoals behandeling van acne, roos, droge lippen en als massageolie [1].

Maar voor in de keuken zijn er gezondere alternatieven, als je olie wilt gebruiken.

Gezonde alternatieven

Nu je weet dat je arachideolie beter kunt vermijden, geef ik je een paar gezonde alternatieven om in de keuken te gebruiken.

Gezonde oliën toevoegen aan je eten kan een boost opleveren voor je gezondheid. Het ligt aan de toepassing (koud of bakken/braden) welke olie het meest geschikt is.

Mijn keuzes voor olie:

  • Bakken en braden: kokosolie.
  • Koud, bijvoorbeeld als smaakmaker of (salade)dressing: extra vergine olijfolie.
  • Frituren: kokosolie.
  • Als voedingssupplement: krillolie (dit bevat veel omega 3 en kan dus helpen bij het verbeteren van je omega 6/3-ratio) [4].

De meeste gezonde oliën krijg je gewoon via je voedsel binnen als je voldoende vette vis, grasgevoerd vlees, avocado’s, noten, zaden en pitten eet.

In de recepten uit het 7×7 Afslank Receptenboek gebruik ik alle ingrediënten en oliën die je nodig hebt voor een gezond, slank en fit lichaam.

Wat is gezond?

Ik hoop dat dit artikel je duidelijkheid heeft gegeven over het beste gebruik van arachideolie.

Vraag jij je af welke andere producten nou écht gezond zijn? Zorg ervoor dat je niet valt voor spookverhalen en marketingpraatjes, doe je eigen onderzoek.

Om dit zo makkelijk mogelijk voor je te maken heb ik Jaspers boodschappenlijst samengesteld.

Jaspers boodschappenlijstOp deze lijst vind je precies welke producten gezond zijn, en welke niet (met uitleg).

Als je enkele producten van de lijst eet zal je lichaam weer gezond worden, het zal weer gaan werken zoals het hoort.

En dat houdt in dat je automatisch al je overtollig lichaamsvet verbrandt, je cholesterol naar een gezond niveau zakt en jij je weer energiek en fit zult voelen.

Je kunt de lijst hier gratis downloaden.

 

 

4 reacties

  • An
    10/08/2019 om 5:19 pm

    Bedankt voor je uitleg.

    Ja de olie heeft goede en negatieve eigenschappen, zoals je aangeeft. Heeft dit met balans te maken in de voeding.

    In het inspiratie recept van ‘vrij van gluten’ ah. Stond deze olie. Doch neem een alternief.

    Pinda allergie en deze olie gaan niet samen.

  • Moitroux
    22/12/2018 om 2:37 pm

    Nou vind het allemaal dubbel hier
    De olie is wel gezond!!!@
    Alles in overmatig is ongezond
    Artikel is ook onduidelijk eerst allemaal goede dingen over olie en dan is hij toch schlecht??
    Nogmaals.alles in overvloed is ongezond

  • A. F. Melis
    15/09/2018 om 2:11 pm

    Toch is mijn ervaring met kokosolie (biologisch en koudgeperst enzo) dat het verzwakkend, met name de spieren, werkt. Op een onbewoond eiland met enkel kokospalmen is het noodzakelijk uit zee je voedsel te halen voordat je al teveel verzwakt geraakt bent door de kokos.

  • Wiwik
    24/07/2017 om 7:57 pm

    De meeste gezondheidsvoordelen van arachideolie is afkomstig van de diverse typen vetzuren, zoals oliezuur, stearinezuur, palmitinezuur en linolzuur. Terwijl onevenwichtige niveaus van vetzuren schadelijk voor de gezondheid kunnen zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *