Aspartaam is een veelgebruikte, maar ook veelbesproken kunstmatige zoetstof. Velen vragen zich namelijk af of ons lichaam er wel tegen bestand is.

Hoog tijd om eens uit te zoeken of aspartaam een veilige zoetstof is. Laten we eerst kijken naar wat aspartaam precies is.

Wat is aspartaam?

Aspartaam is een kunstmatige zoetstof die ook wel wordt aangeduid met E951. Kunstmatig betekent dat het een chemische stof is die niet in de natuur voorkomt maar in een fabriek wordt gemaakt.

Aspartaam kwam in 1981 voor het eerst op de markt onder de naam Nutra Sweet en sindsdien is het één van de meest gebruikte zoetstoffen in voedingsmiddelen.

Dat komt omdat aspartaam de smaakpapillen op de tong op dezelfde manier prikkelt als het koolhydraat suiker. Maar in tegenstelling tot suiker bevat aspartaam geen calorieën. Vandaar dat aspartaam veel wordt gebruikt in lightproducten.

Bovendien is de zoetstof 150 tot 200 keer sterker dan suiker. Je hebt er als voedingsmiddelenfabrikant dus maar heel weinig van nodig en het is erg goedkoop om te maken. Daarom zit aspartaam inmiddels in duizenden voedingsmiddelen zoals (suikervrije) frisdranken, limonades, zoetjes en kauwgom.

De samenstelling van aspartaam

Om te kunnen beoordelen of aspartaam veilig is, moeten we kijken naar de bestanddelen waaruit aspartaam is opgebouwd.

De zoetstof is opgebouwd uit drie bestanddelen:

  • Asparaginezuur
  • Fenylalanine
  • Methanol

We beginnen met asparaginezuur en fenylalanine. Dit zijn beide aminozuren die ook in natuurlijke voeding voorkomen. Deze aminozuren zitten bijvoorbeeld in eiwitrijk voedsel zoals vlees, vis en eieren.

Om deze reden is het logisch om aan te nemen dat aspartaam een veilige stof is. Maar ik ben van mening dat deze aanname niet juist is.

Dat komt omdat in natuurlijke voeding maar heel weinig asparaginezuur en fenylalanine zit. Slecht 5% van het aminozuren-profiel (er zijn meerdere soorten aminozuren) bestaat uit asparaginezuur en fenylalanine. Bovendien zijn deze stofjes niet in een fabriek gemaakt en zijn ze van nature vergezeld van allerlei andere, natuurlijke voedingsstoffen.

In natuurlijke voeding betreft het dus een natuurlijke samenstelling van allerlei stofjes, waaronder asparaginezuur en fenylalanine. En in deze vorm en verhoudingen kan ons lichaam dat goed verwerken.

De samenstelling van aspartaam is veel eenvoudiger. Het profiel van aspartaam bestaat uit 50% fenylalanine en 40% asparaginezuur. In aspartaam zijn deze aminozuren niet natuurlijk maar synthetisch. Bovendien zijn ze niet vergezeld van andere, natuurlijke aminozuren en voedingsstoffen. Deze onnatuurlijke stofjes in een onnatuurlijke samenstelling en verhoudingen kan ons lichaam veel moeilijker afbreken. En dat heeft gevolgen voor onze gezondheid.

De overige 10% bestaat overigens uit methanol. Dit is een giftige, alcoholachtige stof die ook in spiritus en sigarettenrook zit.

Gezondheidsrisico’s van aspartaam

We weten nu dat aspartaam een chemische stof is die ons lichaam moeilijk kan afbreken.

Het is dus niet verwonderlijk dat er sinds het op de markt komen van aspartaam duizenden meldingen zijn gemaakt van lichamelijke klachten. Die ontstonden na het consumeren van voedingsmiddelen met deze zoetstof.

Dit waren (en zijn) klachten als:

  • Hoofdpijn
  • Migraine
  • Duizeligheid
  • Prikkelbaar
  • Angstaanvallen
  • Slapenloosheid
  • Problemen met zien
  • Maag- en darmproblemen
  • Gejaagdheid
  • Allergische reacties

Deze kortetermijneffecten zijn ook in allerlei onderzoeken naar voren gekomen [1,2,3,4,5,6].

Er zijn bovendien veel onderzoeken gedaan naar de lange termijneffecten van aspartaam. Hieruit zijn een aantal verontrustende gezondheidsrisico’s gekomen waar ik er graag een paar van wil toelichten.

Aspartaam beïnvloedt het centrale zenuwstelsel

Wij beschikken over een afweermechanisme dat de hersenen beschermt tegen schadelijke stoffen. Dit mechanisme heet de bloed-hersenbarrière. Maar methanol en fenylalanine worden niet tegengehouden door die barrière. Hierdoor komen deze twee stofjes op allerlei plaatsen in de hersenen waar ze niets hebben te zoeken.

Het European Journal of Clinical Nutrition wijdde in 2008 een uitgebreid artikel aan een onderzoek naar de schadelijke effecten van aspartaam op het centraal zenuwstelsel. De resultaten van dit onderzoek zijn verontrustend [1].

Eén van de bevindingen is dat aspartaam celwanden aantast en uiteindelijk zelfs vernietigt. Hierdoor krijgt aspartaam nog makkelijker toegang tot de hersenen waardoor uiteindelijk hersenschade kan ontstaan.

Overbelasting van zenuwcellen

Zenuwcellen (zoals hersencellen) communiceren met elkaar. Dat doen zij door signaaltjes naar elkaar te versturen.

Er bestaan stoffen die ervoor zorgen dat zenuwcellen meer signaaltjes versturen dan nodig is. Zo’n stof heet excitotoxine en aspartaam is zo’n stof.

Als zenuwcellen overbelast raken kunnen ze daar uiteindelijk door afsterven. Dit kan leiden tot aandoeningen zoals epilepsie, ADHD en parkinson [7].

Toenemend risico op hart- en vaatziekten

Een grootschalig Amerikaans onderzoek dat maar liefst 10 jaar duurde heeft een verband gelegd tussen aspartaam en hartaandoeningen. De onderzoekers concludeerden dat de kans op een hartaandoening met meer dan 30% toeneemt als je iedere dag 2 glazen aspartaamhoudende frisdrank drinkt [8].

Aspartaam is kankerverwekkend

Voordat je leest over de relatie tussen aspartaam en het ontstaan van kanker, wil ik iets onder de aandacht brengen. Dat is dat veel onderzoeken hiernaar zijn gedaan op muizen en ratten.

Ik ben mij ervan bewust dat het menselijk lichaam anders kan reageren op giftige stoffen. Maar ik ben ook van mening dat onderzoeken die zijn uitgevoerd op muizen en ratten belangrijke informatie geven over de effecten van aspartaam op ons lichaam.

Er is heel veel onderzoek gedaan naar de kankerverwekkende eigenschap van aspartaam [9]. Er zijn twee onderzoeken die ik wil uitlichten.

Het eerste onderzoek is in 2005 afgerond. Deze studie ontdekte dat de kans op lymfeklierkanker en leukemie met maar liefst 62% toenam bij een groep ratten die dagelijks aspartaam kreeg toegediend [10].

Uit een vergelijkbaar onderzoek dat in 2010 werd uitgevoerd op muizen bleek dat methanol lever- en longkanker veroorzaakte bij mannelijke muizen. Deze muizen werden al in de baarmoeder blootgesteld aan aspartaam [11].

Aspartaam vergroot de kans op diabetes

De inname van snelle koolhydraten zoals suiker laat de bloedsuikerspiegel snel stijgen. Om de bloedsuikerspiegel weer te laten dalen maakt ons lichaam insuline aan.

De toegevoegde suikers in onze voeding leggen een behoorlijk hoge druk op het insulinesysteem. Bovendien weten we allemaal dat suiker niet gezond is voor je.

Van aspartaam wordt beweerd dat het geen effect heeft op het insulinesysteem. Het zou daarom dus niet kunnen leiden tot insuline-intolerantie, wat het voorstadium van diabetes type 2 is.

Maar uit een onderzoek uit 2014 blijkt dat aspartaam weldegelijk invloed heeft op de suikerstofwisseling en het insulinesysteem [6].

Voedselindustrie: aspartaam is veilig

Zoals je ziet zijn er voldoende wetenschappelijk onderbouwde signalen dat aspartaam niet geschikt is voor consumptie.

Desondanks zijn er twee groepen ontstaan: voorstanders en tegenstanders van aspartaam.

Onder de tegenstanders van aspartaam zitten mensen die klachten krijgen van aspartaam, kritische consumenten en wetenschappers die aantonen dat aspartaam niet geschikt is voor consumptie.

Het valt mij op dat de andere groep, de voorstanders, vooral bestaat uit partijen die op een of andere manier betrokken zijn bij de voedselindustrie. En deze partijen zijn natuurlijk niet gebaat bij een verbod op aspartaam, want het zit al in duizenden producten.

Conclusie: vermijd aspartaam

De partijen die zeggen dat aspartaam niet giftig is, onderbouwen dat vaak met het argument dat de dosering in onze voeding heel laag is. Er zit dus zo weinig aspartaam in onze voeding dat ons lichaam daar niets van merkt [12,13].

Het Voedingscentrum onderstreept dat door te zeggen dat aspartaam veilig is zolang je iedere dag onder de aanbevolen dagelijkse inname (ADI) van 40 milligram per kilogram lichaamsgewicht blijft. Deze hoeveelheid is door de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) vastgesteld.

Aspartaam zou dus veilig zijn, zolang je er maar niet te veel van binnenkrijgt. Daar ben ik het niet mee eens en ik zal uitleggen waarom.

Ik ben van mening dat je voedsel waaraan een giftige, chemische stof is toegevoegd niet moet consumeren. Zelfs als de hoeveelheid heel klein is.

We hebben nu enkele studies bekeken die aangeven dat er weldegelijk gezondheidsrisico’s zijn. Veel van deze onderzoeken zijn weliswaar uitgevoerd op muizen en ratten. Maar als de uitkomst zo verontrustend is, kan ik alleen maar concluderen dat aspartaam niet geschikt is voor menselijke consumptie.

Het klinkt misschien cliché, maar waar rook is, is vuur. En met je gezondheid wil je geen risico’s nemen, toch?

Bovendien wordt aspartaam in heel veel voedingsmiddelen gebruikt en dat aantal neemt nog steeds toe. Het etiket hoeft alleen te vermelden dat er gebruik is gemaakt van kunstmatige zoetstoffen. Daarom is het erg moeilijk om bij te houden hoeveel aspartaam je nu daadwerkelijk binnenkrijgt.

Loop dus geen risico en vermijd alle producten waar kunstmatige suikers aan zijn toegevoegd.

Aspartaam voorkomt dat je afvalt

Ik wil ten slotte nog één ding benoemen. En dat is dat je met aspartaam (en andere kunstmatige zoetstoffen) de behoefte naar suiker in stand houdt. Dat zit zo.

Voedingsmiddelen waar aspartaam in zit, hebben vaak nauwelijks tot geen voedingswaarde. Je lichaam kan er niets mee en je krijgt er dus ook geen voldaan gevoel van.

Wat er vervolgens gebeurt is dat je trek (naar zoetigheid) niet wordt bevredigd. Sterker nog: die wordt juist aangewakkerd. Je lichaam krijgt namelijk niet wat het wil en blijft proberen om dat wél te krijgen.

Hierdoor blijf je honger houden en neemt de kans toe dat je uiteindelijk zwicht en kiest voor voeding waar echte suikers in zitten. En daarmee beland je van de regen in de drup.

Wat is de volgende stap?

Wil je weten welke voedingsmiddelen allemaal vrij zijn van kunstmatige geur-, kleur-, smaak- en conserveringsmiddelen? Download dan gratis Jaspers boodschappenlijst. Die staat vol met heerlijke producten die je lichaam helpen gezond te worden en af te vallen.

Download Jaspers Boodschappenlijst hier.

Bekijk hier ons productaanbod als je direct aan de slag wilt met een programma waarmee je bewezen gewicht verliest en je waarvan je veel meer energie krijgt.

 

Bekijk (7) reacties

Verberg reacties

  • Danny
    14/03/2017 om 8:16 am

    Ikzelf zit in de IT en ook daar weten we dat bepaalde zaken ‘slecht voor de gezondheid’ zijn. Zo is het bekend dat straling slecht is voor de gezondheid, maar in lage doceringen mag de straling wel.

    Vreemd altijd dat het toch mag ookal zijn de onderzoeken negatief voor consumptie/gebruik. Gaat er bij mij in als roken is slecht maar 1 sigaret mag en kan geen kwaad.

  • Mara
    13/03/2017 om 1:10 pm

    Interessant artikel. Ik geloof ook al jaren dat aspartaam niet goed voor ons is en suiker inderdaad ook niet. Ik probeer ze zoveel mogelijk te mijden. Maar helemaal zonder vind ik moeilijk dus ik gebruik sinds kort Sukrin. Zij claimen een 100% natuurlijke en koolhydraatarme suikervervanger te zijn die ook geschikt zou zijn voor diabetici. Ik ben erg enthousiast! Wat is jouw deskundige mening over Sukrin?

    • Jasper Alblas
      14/03/2017 om 4:35 pm

      Sukrin is de merknaam van (E968) van Erythritol. Ook dit is een lege stof, dat geen voedingsstoffen bevat. Helemaal niets. Ook hiermee hou je de zoetbehoefte in stand en je lichaam voor de gek. Laat zoetstoffen liever weg uit je voeding, na een tijdje zal je merken dat je er geen behoefte meer aan hebt.

  • Rob
    13/03/2017 om 9:43 am

    Hallo Jasper,

    Misschien heb je gelijk dat Aspartaam ongezond is, maar je maakt een rekenfout.

    Je zegt:
    Dat komt omdat in natuurlijke voeding maar 5% asparaginezuur en fenylalanine zit. Deze hoeveelheid kan ons lichaam goed verwerken. Aspartaam bestaat voor 50% uit fenylalanine en voor 40% uit asparaginezuur. En dat kan ons lichaam veel moeilijker afbreken.
    De overige 10% bestaat uit methanol. Dit is een giftige, alcoholachtige stof die ook in spiritus en sigarettenrook zit.

    Hierbij vergeet (?) je te zeggen dat aspartaam slechts een zeer klein % van een voedingsmiddel uitmaakt. Stel, ergens zit 1% aspartaam in. Dan zit er dus in dat voedingsmiddel 0,5% fenylalanine en 0,4% asparaginezuur. VEEL minder dan de 5% die in natuurlijke voeding zit (volgens jou).

    Groeten,

    Rob

    • Jasper Alblas
      13/03/2017 om 11:15 am

      Beste Rob,

      Dank voor je reactie en nu ik het weer lees heb je gelijk. Ik heb hier getracht om complexe informatie kort en eenvoudig samen te vatten. Te kort, want de vergelijking gaat iets te kort door de bocht. Ik heb de tekst aangepast.

      Vriendelijke groet,

      Jasper

  • sjoukje
    10/03/2017 om 10:55 am

    ik heb iets van waar overal te voor staat is slecht en wat er nu op de markt is stevia dat verpest mijn eten dus ik blijf gewoon op de zoetstof die ik nu gebruik

  • Sonja
    08/03/2017 om 1:08 pm

    tegenwoordig worden veel kindermedicijnen gezoet met aspartaan.
    Het is dan ook niet altijd gemakkelijk om dit mijden. 🙁

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *