Uit recente wetenschappelijke studies blijkt dat de effecten van suiker op onze hersenen vergelijkbaar zijn met de effecten van drugs. Maar bestaat suikerverslaving hierdoor ook echt?

In dit artikel kijken we of suikerverslaving echt bestaat. En zo ja, of het mogelijk is om er vanaf te komen.

Het startpunt daarvoor is de werking van dopamine, het hormoon dat het meest betrokken is bij verslavingen.

Wat is dopamine?

Dopamine is een stofje dat wordt aangemaakt in de hersenen. Het stofje wordt aangemaakt als je vol plezier en aandacht met iets bezig bent.

Zodra er dopamine wordt aangemaakt, reageren bepaalde gebieden in je hersenen daar meteen op. Die gebieden noemen we receptoren.

Receptoren kan je zien als ontvangertjes. En als die ontvangertjes geprikkeld worden door dopamine, zorgt dat voor een heel fijn gevoel. Daarom wordt dopamine ook wel ‘het gelukshormoon’ genoemd.

Het beloningssysteem

Dat fijne gevoel van dopamine wordt onder andere gebruikt door het beloningssysteem van de hersenen. Onze hersenen hebben zo’n systeem om ons te kunnen belonen voor belangrijke taken. Bijvoorbeeld tijdens en na het eten, drinken, sporten en seks wordt dopamine afgegeven zodat je een fijn gevoel ervaart.

Dat doet het lichaam omdat wij geprogrammeerd zijn om te overleven. Ga maar na. Je hebt eten en drinken nodig want anders ga je dood. Sporten houdt je lichaam sterk waardoor je overlevingskansen vergroten. En seks zorgt ervoor dat wij ons kunnen voortplanten.

Door deze belangrijke activiteiten te belonen met een fijn gevoel zegt Moeder Natuur: ga daar vooral mee door, want dan overleeft de mensheid.

Dopamine en verslaving

Maar er zijn meer activiteiten die ervoor zorgen dat dopamine vrijkomt. De aanmaak van dopamine wordt bijvoorbeeld ook gestimuleerd tijdens het gebruiken van sigaretten, alcohol en drugs.

Veel soorten drugs zijn zelfs in staat om het beloningsysteem op een hele krachtige manier te prikkelen. Hierdoor komen grote hoeveelheden dopamine vrij en dat kan leiden tot drugsverslaving [1].

Dat gaat natuurlijk niet van de ene op de andere dag. Na het raadplegen van diverse onderzoeken over verslaving is mijn conclusie dat er drie belangrijke factoren zijn die ervoor zorgen dat iemand na verloop van tijd verslaafd raakt.

  1. Die grote hoeveelheden dopamine zorgen voor een fijn gevoel. De hersenen willen dat gevoel graag vaker ervaren. Hierdoor kan er na verloop van tijd een verlangen ontstaan naar het middel dat voor die fijne gevoelens zorgt.
  2. Als er te vaak te veel dopamine vrijkomt, raken de dopamine-receptoren overbelast. Hierdoor reageren ze steeds minder goed op dopamine. Het gevolg is dat je steeds meer van een bepaald middel nodig hebt om hetzelfde fijne gevoel te krijgen.
  3. Het is natuurlijk niet zo dat iedereen die wel eens een wijntje drinkt, een sigaret rookt of experimenteert met drugs verslaafd wordt. Dat verschilt van persoon op persoon. Kortom, ieder mens is anders.

Nu we dit weten wil ik graag nog één stapje verder gaan zodat we nog beter kunnen bepalen wanneer iemand verslaafd is.

Wanneer ben je verslaafd?

Volgens verslavingszorginstelling Jellinek zijn er 11 criteria waarmee je kan vaststellen of iemand verslaafd is. Deze criteria zijn op basis van het zogenaamde DSM-V. Dit is een wereldwijd gebruikt handboek waarin alle psychiatrische aandoeningen staan beschreven.

Als je aan 2 of 3 criteria voldoet heb je een milde vorm van afhankelijkheid. Voldoe je aan 4 of 5 van deze criteria dan is er sprake van een gematigde verslaving. En bij 6 of meer is er sprake van een ernstige verslaving.

Wil je weten of je op basis van deze punten verslaafd bent aan suiker? Download dan hier de criterialijst.

Dus, is suiker verslavend?

We weten nu hoe een verslaving kan ontstaan en wanneer er echt sprake is van een verslaving.

Laten we nu eens kijken of suiker hier ook onder valt, te beginnen met de drie factoren die ervoor zorgen dat iemand na verloop van tijd verslaafd raakt.

1. Suiker en dopamine

Suiker is een vorm van koolhydraten. Dit zijn voedingsstoffen die ons lichaam van energie voorzien. De hersenen bijvoorbeeld hebben energie uit koolhydraten nodig om goed te kunnen functioneren.

Het is dus helemaal niet gek dat we worden beloond met dopamine na het eten van suiker. Onze hersenen moeten uiteraard goed hun werk blijven doen.

Het probleem is dat heel veel geproduceerd voedsel bomvol toegevoegde suikers zit. Daardoor krijgen we veel meer suiker binnen dan we nodig hebben en daardoor wordt er veel vaker dopamine aangemaakt dan nodig is [2].

Bovendien zijn die toegevoegde suikers geraffineerd en geraffineerde suikers zijn veel sterker dan suikers in natuurlijke voeding.

Samengevat: toegevoegde, geraffineerde suikers in onze voeding kunnen het dopamine-systeem in onze hersenen overprikkelen.

2. Overbelasting van dopamine-receptoren

Als de dopamine-receptoren overprikkeld raken, heb je steeds meer van het dopamine stimulerende middel nodig om dezelfde bevrediging te krijgen.

De Amerikaanse professor R. Lustig van de Universiteit in California heeft onderzocht of dat ook geldt voor suiker. Zijn bevindingen zijn verontrustend. In zijn boek ‘Fat Chance – The Hidden Truth About Sugar, Obesity and Disease’ legt hij uit hoe suiker, op dezelfde manier als drugs, het dopamine-systeem overprikkelt [3].

Door deze overbelasting ontstaat afhankelijkheid en uiteindelijk suikerverslaving [4] [5].

Samengevat: suiker kan op dezelfde manier afhankelijkheid veroorzaken als drugs.

3. Persoonlijke factoren voor verslaving

Niet iedereen die drugs neemt raakt daaraan verslaafd. Hetzelfde geldt voor suiker. Of iemand afhankelijk wordt van een middel hangt namelijk ook af van de persoon zelf.

Er zijn mensen die, door gebeurtenissen in hun leven, niet lekker in hun vel zitten en opzoek gaan naar manieren om zich beter te voelen. Het is ook bekend dat er mensen zijn die van nature onvoldoende dopamine aanmaken.

Deze mensen zijn vaak sneller geneigd om middelen te nemen waardoor zij zich beter voelen.

Een bekend verschijnsel is emo-eten. Dit is het eten van (vaak suikerrijk) voedsel om bepaalde emoties te onderdrukken en voor een tijdelijk beter gevoel.

In april 2017 komt mijn nieuwe programma ‘Stop Eetbuien’ uit. Dit boek gaat niet over suikerverslaving, maar wel over allerlei situaties die eraan bijdragen dat heel veel mensen last hebben van oncontroleerbare eetbuien. En die kunnen uiteindelijk ook ontwikkelen tot een suikerverslaving.

Houd deze website en de nieuwsbrief in de gaten voor meer informatie over dit nieuwe programma.

De 11 verslavingscriteria

Ten slotte hebben we nog de 11 criteria waarmee je kan bepalen of iemand verslaafd is en in welke mate.

Ik spreek heel veel mensen die het moeilijk vinden om zoetigheid te laten staan of die zelfs last hebben van oncontroleerbare eetbuien.

Als ik de 11 criteria op deze mensen toepas, blijkt dat vaak 3 of meer punten op hen van toepassing zijn.

Met name punt 1, 2, 4 en 9 komen vaak voor.

Vind jij het moeilijk om zoetigheid te weerstaan? Download dan hier de criterialijst en kijk welke punten op jou van toepassing zijn.

Conclusie: suikerverslaving bestaat

We hebben in dit artikel kunnen zien dat suiker dezelfde lichamelijke uitwerking heeft als veel soorten genotsmiddelen en drugs.

Suiker stimuleert de aanmaak van dopamine op eenzelfde manier als drugs. Dit geeft een fijn gevoel, maar dat is slechts van korte duur. De hersenen willen dat fijne gevoel vaker ervaren waardoor een bovengemiddelde behoefte naar suiker ontstaat.

Ondertussen zorgt de overprikkeling van de dopamine-receptoren ervoor dat je steeds meer nodig hebt om hetzelfde resultaat te bereiken. En dit is dezelfde route die leidt naar verslaving [6].

Oplossing: vermijd toegevoegde suiker

Voor de voedselindustrie is suiker een heilig ingrediënt. De producten waar het in zit geven de consument een fijn gevoel. Hierdoor neemt de kans toe dat je het product vaker koopt en er meer van gaat eten.

Uit onderzoek van professor Lustig blijkt dat aan 80% van de 600.000 voedingsmiddelen in de Verenigde Staten suiker is toegevoegd.

Ook het Nederlandse Diabetes Fonds waarschuwt voor verborgen suikers. Uit hun onderzoeken blijkt dat we in Nederland gemiddeld 20 suikerklontjes per dag méér eten dan we zelf doorhebben.

Maar al die toegevoegde suikers in onze voeding zijn enorm slecht voor de gezondheid. Te veel suiker verhoogt het risico op diabetes type 2, hart- en vaatziekten en allerlei chronische aandoeningen.

Bovendien weten we nu dus dat suiker een verslavende werking op ons heeft. Vermijd producten met toegevoegde suikers daarom zoveel mogelijk.

Wat is de volgende stap?

Wil je weten of jij verslaafd bent aan suiker? Download dan hier de gratis PDF met 11 criteria.

En als jij ervoor kiest om nu te beginnen met gezond eten en afvallen, dan heb ik goed nieuws voor je: met gewichtsverlies en suikervrij eten reduceer je de kans op diabetes en andere ziektes significant.

Speciaal hiervoor heb ik het Stop Diabetes Programma ontwikkeld.

 

 

2 reacties

  • ewp van baren
    21/09/2017 om 7:24 pm

    Momenteel wil ik alles doen voor een sinasappel of een appel. Ik heb nu heel erg behoefte aan iets zoets. Ik zit nu 2 weken voor mijn maagverkleining en mag nu niks geen suikers eten.

    • anita Mulderij
      22/09/2017 om 4:02 pm

      Je zou je trek kunnen stillen door vetten of eiwitten te eten. Deze zorgen voor een verzadigd gevoel. Eet bijvoorbeeld een gekookt eitje of wat noten, zaden of pitten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *