Dat suiker niet goed voor je is dat weten we allemaal. Steeds meer mensen gebruiken daarom een alternatief om voedingsmiddelen zoeter te maken.

Stevia is één van de alternatieven. Deze zoetstof is de laatste jaren erg populair geworden omdat het een natuurlijke en gezonde vervanger is van suiker.

Maar is dat eigenlijk wel zo?

Hoog tijd om eens te kijken wat stevia precies is en of het wel echt natuurlijk en gezond is.

Wat is stevia?

Stevia is een zoetstof die afkomstig is uit de plant stevia rebaudiana. Deze plant wordt ook wel honingkruid genoemd of gewoon stevia.

De steviaplant komt uit het binnenland van Centraal- en Zuid-Amerika. Daar wordt de plant al eeuwenlang gekweekt vanwege haar medicinale eigenschappen en de sterke, zoete smaak.

Die zoete smaak dankt de plant aan een aantal stofjes die in de bladeren zitten. De twee belangrijkste zoetmakende stofjes in stevia zijn stevioside en rebaudioside A.

Stevioside heeft een hele krachtige zoete smaak, maar het is ook een beetje bitter. Dit stofje is tot wel 300 keer sterker dan gewone suiker.

Rebaudioside A is 250 tot wel 450 keer zoeter dan normale suiker en daarmee de aller zoetste stof in stevia. Ook is rebaudioside A iets minder bitter dan stevioside.

Gezondheidsvoordelen van stevia

Oude inheemse stammen in Centraal- en Zuid-Amerika gebruikten stevia ook vanwege haar medicinale eigenschappen.

Een aantal van die eigenschappen is later wetenschappelijk onderzocht en bevestigd, waaronder deze twee.

Stevia verlaagt de bloeddruk
Een hoge bloeddruk kan voor allerlei aandoeningen zorgen zoals hartproblemen, een beroerte of nierfalen.

Uit diverse onderzoeken op zowel dieren als mensen is vooral gebleken dat stevioside in staat is om de bloeddruk te verlagen [1, 2].

Stabiele bloedsuikerspiegel
Diabetes type 2 is momenteel een van de grootste gezondheidsproblemen ter wereld. Deze ziekte ontstaat door ongezonde leefgewoontes. Verkeerde voeding en te veel suiker spelen daarbij een grote rol

Diverse onderzoeken tonen aan dat stevia in staat is om de bloedsuikerspiegel te stabiliseren. Dat is goed voor diabetespatiënten, maar het helpt ook om diabetes type 2 te voorkomen [3, 4, 5].

Tot zover is de steviaplant 100% natuurlijk en gezond. Met de bladeren kan je voedsel zoeter maken en de plant heeft ook een paar noemenswaardige gezondheidsvoordelen.

Maar als we kijken naar de stevia-zoetstof die aan steeds meer voedingsmiddelen wordt toegevoegd, dan ontstaat er helaas een ander beeld.

Stevia als commerciële zoetstof

Zoeten met stevia is sinds een paar jaar erg populair.

Steeds meer suikervrije voedingsmiddelen worden gezoet met stevia. En je kan in elke supermarkt tegenwoordig vloeibare stevia of steviapoeder kopen om zelf voedingsmiddelen te zoeten.

Dat komt omdat steeds meer consumenten kritischer worden tegenover kunstmatige zoetstoffen zoals aspartaam.

Kunstmatige zoetstoffen komen niet in de natuur voor maar worden in een fabriek gemaakt. Ze zijn dus chemisch en dat is niet goed voor ons lichaam.

Gelukkig is er in toenemende mate aandacht voor de gezondheidsrisico’s van kunstmatige zoetstoffen. Hierdoor neemt het aantal consumenten dat ze niet vertrouwt toe.

De voedselindustrie is erg blij met de stijgende populariteit van stevia. Want door natuurlijke stevia te gebruiken, kunnen fabrikanten het consumentenvertrouwen terugwinnen.

Op producten die met stevia zijn gezoet staat daarom heel groot het woord ‘stevia’, plus een afbeelding van groene steviablaadjes die de natuurlijke herkomst kracht bijzetten.

De grote vraag is alleen of commerciële stevia wel hetzelfde is als de 100% natuurlijke steviaplant? Laten we dat gaan uitzoeken.

Het stevia-extract

Om erachter te komen of de commerciële zoetstof stevia net zo natuurlijk is als de bladeren van de steviaplant, is het belangrijk dat je het volgende weet.

Commerciële voedingsmiddelen mogen geen plantmaterialen, zoals bladeren of stengels, gebruiken om voedingsmiddelen mee te zoeten.

Een extract waarin zoetstofjes uit de plant zitten mag wel. Daarom maken voedselfabrikanten een stevia-extract dat bestaat uit slechts enkele stofjes. Waaronder uiteraard stevioside en rebaudioside A.

Omdat het stevia-extract maar een paar stofjes bevat, en niet alle andere stofjes die in de bladeren zitten, mogen fabrikanten het gebruiken in commerciële voedingsmiddelen.

Het stevia-extract heeft zelfs een E-nummer, namelijk E960.

De stevia misleiding

Dus als voedselfabrikanten het hebben over stevia, dan hebben ze het dus over een stevia-extract en niet over 100% pure stevia.

Hier begint de misleiding. En helaas is dit nog niet alles.

Laten we de verschillen tussen pure stevia en het stevia-extract wat beter gaan bekijken.

Het eerste verschil is dat plantmateriaal alle natuurlijke stofjes bevat die tezamen heel gezond zijn. In het stevia-extract zitten maar een paar stofjes die worden gebruikt om te zoeten.

Maar dat is niet het ergste. Het blijkt dat er bij het extraheren van stevia vaak chemicaliën worden gebruikt zoals bleekmiddel. Door het gebruik van chemicaliën ontstaat namelijk een extra sterk (en dus goedkoper) extract.

Daardoor is de zoetstof stevia dus niet meer 100% natuurlijk.

Ten slotte wordt aan veel stevia-producten maltodextrine toegevoegd om de bittere nasmaak van stevia te maskeren.

Maltodextrine is een koolhydraat dat uit maïs wordt gewonnen en dezelfde eigenschappen heeft als suiker. Het gevolg is dat de voordelen van stevia als ideale suikervervanger teniet worden gedaan.

Er zijn zelfs producten op de markt die maar een paar procent stevia-extract bevatten en voor de rest uit maltodextrine bestaan. Maar op de verpakking staat wel prominent het woord stevia, inclusief de groene blaadjes.

Conclusie: niet puur is pure misleiding

Pure stevia is een gezonde zoetstof. Bovendien heeft de steviaplant een paar bijzondere gezondheidsvoordelen.

Maar pure stevia is duur en een beetje bitter. Daarom wordt vaak maltodextrine (of een andere vorm van suiker) toegevoegd om de bittere smaak te maskeren.

En om een krachtig en goedkoop extract te maken worden chemische hulpstoffen gebruikt zoals bleekmiddel. Hierdoor verdwijnen allerlei mineralen en hulpstoffen uit de stevia.

Ondertussen presenteren veel fabrikanten hun producten als een natuurlijk en gezond alternatief voor normale suiker terwijl dat dus niet zo is.

Mijn advies is om altijd het etiket te lezen. Staat daar iets bij dat eindigt op -ine of -ose? Dan weet je dat er suiker is toegevoegd. Staat dat ingrediënt bovenaan? Dan is dat ook nog eens het meest aanwezige ingrediënt.

Wil je zeker zijn van een 100% natuurlijk product. Koop dan groen stevia-poeder. Dit poeder is niet chemisch bewerkt en dus echt natuurlijk.

Suikerbehoefte

Vraag je ten slotte af waarom je het eigenlijk belangrijk vindt om voeding zoeter te maken.

Het nadeel van zoeter maken is dat je de behoefte naar zoetigheid en suiker in stand houdt. Je smaakpapillen registreren namelijk de zoete smaak en associëren dat met suiker.

Maar omdat je geen echte suiker binnenkrijgt, wordt de behoefte naar suiker niet bevredigd. Het gevaar bestaat dat je hierdoor sneller geneigd bent om ook (weer) producten met veel suiker te eten.

Dit is geen wenselijk effect als je graag wilt afvallen en buikvet verbranden.

Wat is de volgende stap?

Wil je zeker weten dat je 100% natuurlijke producten eet? Download dan mijn gratis boodschappenlijst met daarop alleen maar natuurlijke en gezonde producten, plus een uitleg over het effect op jouw lichaam.

Met de producten op deze lijst laat je jouw lichaam weer werken zoals het hoort, val je af en krijg je meer energie.

Klik hier om de lijst gratis te downloaden.

 

Bronnen:

[1] M.H. Hsieh, P. Chan, Y.M. Sue, J.C. Liu, T.H. Liang, T.Y. Huang, B. Tomlinson, e.a. (2003) Efficacy and tolerability of oral stevioside in patients with mild essential hypertension: a two-year, randomized, placebo-controlled study.

[2] P. Chan, B. Tomlinson, Y.J. Chen, J.C. Liu, M.H. Hsieh, J.T. Cheng (2000) A double-blind placebo-controlled study of the effectiveness and tolerability of oral stevioside in human hypertension.

[3] S.D. Anton, C.K. Martin, H. Han, S. Coulon, W.T. Cefalu, e.a. (2010) Effects of stevia, aspartame, and sucrose on food intake, satiety, and postprandial glucose and insulin levels.

[4] S. Gregersen, P.B. Jeppesen, J.J Holst, K. Hermansen (2004) Antihyperglycemic effects of stevioside in type 2 diabetic subjects.

[5] P.B. Jeppesen, S. Gregersen, C.R. Poulsen, K. Hermansen (2000) Stevioside acts directly on pancreatic beta cells to secrete insulin: actions independent of cyclic adenosine monophosphate and adenosine triphosphate-sensitive K+-channel activity.

 

Plaats een reactie

Verberg reacties

    Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *