We horen veel over vetten tegenwoordig. Het ene is juist heel gezond en het andere moet je met mate eten. Ook zijn er vetten die zelfs enorm ongezond zijn en je dik en ziek kunnen maken. Dit zijn de transvetten.

In dit artikel leer je wat vetten zijn, wat ze met je doen en vooral hoe je de slechte, ongezonde vetten kunt vermijden.

Verschillende vetten

In onze voeding vind je verschillende vetten:

  1. Onverzadigde vetten
  2. Verzadigde vetten
  3. Transvetten

Onverzadigde vetten

Onverzadigde vetten zijn gezonde vetten die het lichaam nodig heeft. Een onderdeel van de onverzadigde vetten zijn de essentiële vetten. Die kan het lichaam niet zelf maken.

De essentiële vetten zijn de omega 3 en omega 6-vetzuren. Wanneer je deze voldoende binnenkrijgt, kan het lichaam zelf omega 9 aanmaken. Omega 9 is niet essentieel en komt veel voor in olijfolie. Omega 3 zit vooral in vette vis, lijnzaadolie, walnoten en chiazaden. Omega 6 vind je in vrijwel alle oliën zoals zonnebloemolie, arachideolie en soja(olie) en in veel granen. Van de omega 6 krijgen we tegenwoordig al snel wat te veel binnen.

Een disbalans in de verhouding omega 3 en 6 is een reden waarom veel mensen last hebben van ontsteking gerelateerde ziektes en zeker als er daarnaast ook nog eens teveel transvetten gegeten worden.

Van de onverzadigde vetten zijn vooral de koudgeperste echt gezond, warm geperste vetten zijn hebben veel voedingswaarde verloren. Alle oliën, of dat nou olijfolie, zonnebloemolie of tarwekiemolie is, kunnen warm of koud geperst worden. Het gaat erom hoe de olie gewonnen wordt.

Koud betekent meestal de eerste persing waar geen warmte aan te pas komt, hierdoor is de olie nog rijker aan voedingsstoffen. Warm geperst betekent dat er veel warmte gebruikt wordt om het uiterste uit bijvoorbeeld de olijf te krijgen. Door die warmte zijn veel gezonde stoffen verloren gegaan.

Verzadigde vetten

Verzadigde vetten bevinden zich in alles wat dierlijk is, met uitzondering van vette vis. Een andere vorm van verzadigde vetten vind je in kokosolie en rood palmvet (vol antioxidanten, caroteen en vitamine E met de belangrijke tocotriënolen en het verlaagt het cholesterol). Deze verzadigde vetten zijn gezonder dan die je in dierlijke producten vindt.

Wat zijn transvetten?

Transvetten komen naast de verzadigde vetten ook voor in dierlijke vetten. Deze hoeveelheden zijn slechts minimaal aanwezig en is een natuurlijke vorm. Dit type transvet is niet slecht voor de gezondheid. De transvetten die wel ongezond zijn, zijn vetten die door een chemisch proces gemaakt worden van onverzadigde vetten. De olie die in principe gezond is, wordt chemisch zo bewerkt dat er gehard vet of geharde boter van wordt gemaakt.

Bij dit proces ontstaan transvetten. Deze geharde vetten vol transvetten zitten tegenwoordig in bijna alles wat we eten. In alle producten waar verharde vetten of boters inzitten, bevinden zich transvetten behalve in biologische boter of echte boter van melk gemaakt, want deze zijn niet chemische bewerkt.

Welke vetten eet jij eigenlijk elke dag?

Nu je dit zo gelezen hebt, denk je misschien dat je niet zoveel transvetten binnenkrijgt omdat je bijvoorbeeld geen boter op je brood smeert. Maar toch, als je de etiketten leest, schrik je. Zelfs in je pindakaas kan gehard vet zitten. Transvetten zitten veel in:

  • koekjes, bladerdeegproducten, chips, snoep
  • margarine en halvarine
  • gebak, cake
  • frituurvet en gefrituurd voedsel gebakken in hard vet
  • diepvriesproducten: kroketten, kaassoufflés, frikadellen, patat
  • koffiemelkpoeder
  • pizza’s
  • veel kant-en-klaar maaltijden
  • instant mixen en -sauzen

Hoe kun je transvetten mijden?

Door etiketten te gaan lezen, kom je erachter dat deze transvetten bijna overal in zitten. Je zal er versteld van staan.

Let op! Transvetten mogen op etiketten bij ingrediënten ook anders genoemd worden. Wanneer je de volgende termen ziet staan, weet je dat er transvetten inzitten:

  • gedeeltelijk geharde olie/vet
  • geharde olie/vet
  • gedeeltelijk gehydrogeneerde olie/ vet
  • margarine, halvarine

Ik hoor je denken, margarine, halvarine? Dat is toch juist gezond en goed als ik af wil vallen?

Nee, dat is dus niet het geval. De fabrikanten hebben ons dit jarenlang doen laten geloven, maar juist deze, zitten boordevol met ongezonde transvetten. Gelukkig nu al stukken minder dan vroeger maar als nog zijn ze een zeer slechte keuze.

Helaas zijn transvetten in Nederland niet verboden en mag maximaal 1 procent van je totale voeding uit transvetten bestaan. Omdat het in zoveel producten zit, weet je vaak niet wat je binnenkrijgt. Eet je meer dan 1 procent van je totale voeding aan transvetten, dan is de kans op ziekte en overgewicht al meteen enorm verhoogd.

De oplossing is: eet natuurlijk en maak alles zo veel mogelijk zelf. Eet bij voorkeur biologisch want in biologische producten is de kans op aanwezigheid van chemische stoffen veel kleiner.

Nadelen van transvetten

  • Grotere kans op welvaartziekten zoals kanker, hart- en vaatziekten, diabetes, verhoogd cholesterol.
  • Vergroten de kans op overgewicht omdat transvetten moeilijk verwerkt kunnen worden in het lichaam en ze vooral in ongezonde en dikmakende producten zitten.
  • Vergroten de kans op allergieën.
  • Kunnen het immuunsysteem verzwakken.
  • Kunnen een hormonale disbalans veroorzaken.

Word je dik van transvetten?

Alles waar te voor staat, is altijd slecht. Omdat transvetten voornamelijk chemisch zijn, is zelfs een beetje al te. Je moet ze gewoon echt mijden. Transvetten zitten in producten die geen verzadigend gevoel geven en transvetten zelf doen dit ook niet.

Transvetten zijn niet voedzaam en de drang naar meer eten vergroot hierdoor. Het zit in producten waarbij de kans op verslaving toeneemt. Transvetten zijn chemische verbindingen die in de natuur niet in verharde vorm voorkomen. Ze kunnen echt je lichaam beschadigen en aantasten.

Ze zorgen ervoor dat je hormonen uit balans raken. Daardoor ontstaan bloedsuikerspiegelschommelingen en krijg je extra eetlust terwijl je helemaal geen honger hebt. Allemaal redenen waarom je van transvetten dik kunt worden. Je hormonen horen mooi in balans te blijven voor een goede gezondheid en een gezond gewicht.

Advies

Het is erg eenvoudig en ik heb maar één tip: vermijd alle producten waar transvetten in zitten.

Om gezond af te vallen kies je voor pure producten en gezonde, koudgeperste oliën en laat je koek, gebak en dergelijke bewerkte producten zoveel mogelijk staan.

Als je toch boter wilt eten, let dan op de onderstaande punten.

  1. Neem biologische smeerboter of echte rauwe boter van de koe.
  2. Om te bakken neem je biologische bak en braad boter, kokosolie of rijstolie.
  3. Koekjes en gebak maak je zelf met biologische bak en braad en kokosolie.
  4. Pindakaas is er ook zonder gehard vet en toegevoegde suikers. Je kunt makkelijk zelf notenpasta maken of neem het van de reformzaak.
  5. Lees alle etiketten goed en kijk nog even bij de voedingswaarde tabel of je het woord transvetten ziet staan.

De hoeveelheid ongezond voedsel die je binnenkrijgt, zal zo enorm verlagen waardoor je vanzelf ook minder calorieën binnenkrijgt. Ook kunnen je hormonen weer in balans komen en wordt je suikerspiegel weer normaal.

Als je daarnaast ook snelle koolhydraten weet te vermijden, kan je lichaam optimaal bezig zijn met het verbranden van overtollig lichaamsvet en zal het afvallen veel makkelijker gaan.

Bekijk (31) reacties

Verberg reacties

  • Brigitte
    19/05/2018 om 2:39 pm

    Ik las op wiki dat volledig geharde vetten geen transvet bevatten. Wat is nou waarheid?

    • Marleen
      23/05/2018 om 2:09 pm

      De waarheid over transvetten is dat volledige geharde vetten inderdaad geen transvetten bevatten. Volledig geharde vetten bestaan geheel uit verzadigde vetten waardoor het eindproduct een harde niet smeerbare structuur heeft.
      Vandaar dat de industrie hier weinig gebruik van maakt.

  • Lia
    14/05/2018 om 5:48 pm

    Natuurlijke tranvetten heten transvaceenzuur. Zelf wetenschappers maken die fout. Martijn Katar zegt dat ze get zelfde zijn. Maar is dat ook zo. Scheikundig in ieder geval niet. Ik denk soms dat het bewust wordt gedaan.

  • aa
    04/05/2018 om 12:18 am

    Hier staat uitgelegd wat er in margarine zit en hoe het gemaakt wordt, dat lijkt prima. Waar zit dan de adder Jasper? https://www.dehippevegetarier.nl/gezondheid/gezonde-voeding/hoeveel-troep-zit-er-nu-echt-in-margarine/ Of is deze margarine toevallig wel goed? Verwarrend allemaal.

    • Jasper Alblas
      04/05/2018 om 8:27 am

      Ik raad het gebruik van margarine niet aan. Door toevoeging en bewerking van verschillende oliën is margarine geen gezonde keuze.
      Het bevat bijvoorbeeld geharde palmolie. Dit zijn transvetten die je gezondheid niet bevorderen.

  • Joost
    25/11/2017 om 10:58 am

    Hoi, is Alpro Soya “Lekker Gezond Smeren” ook troep? De termen* die je noemt staan er niet op.

    Dank alvast.

    *gedeeltelijk geharde olie/vet
    geharde olie/vet
    gedeeltelijk gehydrogeneerde olie/ vet
    margarine, halvarine

    • anita Mulderij
      27/11/2017 om 11:34 am

      Hallo Joost,

      Deze raad ik liever niet aan! Op de ingrediëntenlijst staat plantaardige oliën, waaronder palm. Dit is dus een geharde vet.
      Daarnaast raad ik sojaproducten niet aan. Soja bevat fyto-oestrogenen, veel anti-nutriënten en is vaak genetisch gemanipuleerd.

  • Hans
    07/03/2017 om 1:10 pm

    Hi Jasper,
    Toen ik een bruin pondspakje Becel boter €0,30 goedkoper zag dan het gewoonlijk geel gebruikte werd ik nieuwsgierig wat de prijs drukte? Lijnzaadolie, zout, palmolie, etc. Toen ik ging googlen kwam ik er achter dat in Italië palmolie(vnl. Nutella en Ferrero) helemaal verboden werd en in België sterk afgeraden i.v.m. raffineren boven 200gr. C. Nederland is de grootste importeur van palmolie. Wat kan je toevoegen aan mijn opgedane kennis over deze schadelijk vermelde oliesoort. Wat ik overigens proefde was dat de bruine verpakking veel “zouter” smaakt, terwijl op de verpakking evenveel zout behoort er in te zitten.
    M.v.gr.
    Hans

    • Marleen
      07/03/2017 om 3:18 pm

      Hallo Hans,

      Palmolie wordt gewonnen uit vruchten van de palmboom. Het verbouwen van deze palmbomen gebeurt op grote plantages en heeft een zeer negatieve impact op de sociale en ecologische omgeving.
      In Indonesië en Maleisië worden honderdduizenden kleine boeren onderdrukt en geforceerd de palmolie tegen lage prijzen te produceren.
      Deze overproductie heeft een grote impact op de lokale ecologie. Het transport van de olie zorgt bovendien voor veel verontreiniging. Dit is een van de redenen waarom ze het willen verbieden.

      Palmolie, althans de natuurlijke onbewerkte variant, is een gezonde olie en is erg geschikt om in te bakken en braden. Het hydrogeneren van palmolie zorgt ervoor dat er transvetten ontstaan. Deze transvetten zijn zeer slecht voor het hart en de bloedvaten.
      Doordat palmolie goedkoop kan worden ingekocht is het erg populair bij fabrikanten. De prijs wordt dan ook gebaseerd op de hoeveelheid en soort ingrediënten die fabrikanten gebruiken. Palmolie is bijvoorbeeld weer een goedkopere variant dan zonnebloemolie en raapzaadolie.
      De zoutere smaak kan liggen aan bepaalde zoute smaakmakers die zijn toegevoegd.

      Groetjes Marleen van den Berg,
      Voedingscoach http://www.jasperalblas.nl

  • Remco
    17/02/2017 om 8:52 pm

    Op pakken smeerboter zie ik bij ingrediënten staan: “mono en diglyceriden van vetzuren” oftewel E417. Mijn vraag is of deze produkten dan transvetten bevatten? Ik kan anders nergens iets uithalen dat er transvetten in zit

    • Jasper Alblas
      07/03/2017 om 4:00 pm

      Hallo Remco,

      Staat er op de ingrediëntenlijst plantaardige oliën, gedeeltelijk geharde olie/vet
      geharde olie/vet, gedeeltelijk gehydrogeneerde olie/ vet
      margarine, halvarine? Deze worden namelijk aan bijna alle smeerboters toegevoegd.
      Het zijn andere namen voor geharde vetten oftewel transvetten.

      Groet, Jasper

      • Remco
        14/03/2017 om 8:48 pm

        Hallo Jasper,

        Het gaat om de becel smeerboter. En wat jij omschreven had staat er niet op.

        Ze zeggen dat de palmolie die ze nu toevoegen de oliën vaster maken en de oliën dus niet meer heftig bewerkt hoeven te worden (hydro nogwat). En dat er daardoor zeer weinig transvetten bevatten.

        Ik heb mailcontact met een arts van de hart stichting gehad, deze zegt dat ze becel juist aanraden aan mensen met hartklachten.

        De hartstichting werkt samen met Unilever, waar becel ook onder valt.

        Door dit alles weet ik niet zo goed of kunstboter nou wel of niet schadelijk is voor je

  • Joop
    28/10/2016 om 1:04 am

    Wat ik niet snap is dat het Voedingscentrum margerine en halvarine boters wel aanraadt, terwijl ze ook uitleggen wat transvetten zijn.

    • Jasper Alblas
      31/10/2016 om 1:16 pm

      Hallo Joop,

      Dat is erg tegenstrijdig van het voedingscentrum. Wij raden zelf dan ook aan om voor goede grasboter te kiezen als je boter wilt gebruiken.

  • Sinja
    09/08/2016 om 10:50 am

    Een vraagje:
    Kan iemand aangeven welke plantaardig smeersel het beste gebruikt kan worden als vervanger van (room)boter?
    We zitten hier met een melkallergie en Ghee is bij ons helaas geen optie.
    Alvast dank.

    • Jasper Alblas
      09/08/2016 om 11:24 am

      Als je geen Ghee of grasboter kunt gebruiken kom je al snel op een notenboter uit van bijvoorbeeld cashewnoten of amandelen. Je kunt deze zelf maken door noten te malen in de keukenmachine.

    • irene lelieveld
      09/08/2016 om 11:32 am

      Wat je ook kunt doen is kokosolie of palmolie gebruiken om op je brood te smeren. Verder heeft Albert Hein en de reformzaak de biologische smeerboters waar geen transvetten inzitten. Succes Irene lelieveld

  • Nicky
    04/08/2016 om 4:20 pm

    Hallo Jasper,

    Ik houd te transvetten zoveel mogelijk in de gaten en bij voorkeur eten we biologisch.
    Maar ik heb last van een te hoog cholesterol, waarvoor roomboter is afgeraden vanwege teveel verzadigde vetten, Om die rede is halvarine weer aangeraden.
    Welke boter voor op brood zou ik dan kunnen gebruiken als ik ook op mijn cholesterol wil letten. Voor zover ik weet heeft kokos olie ook weer veel verzadigde vetten welke niet goed zijn voor de cholesterol.

    Alvast bedankt voor je reactie!

    groet Nicky

    • Jasper Alblas
      04/08/2016 om 4:41 pm

      Hallo Nicky, als je een te hoog cholesterol gehalte hebt kun je het beste stoppen met brood eten en boter of halvarine te gebruiken. Hier lees je precies wat je het beste kunt doen om je cholesterolgehalte weer op een gezond niveau te brengen. Je kunt dan prima met mate kokosolie gebruiken om in te bakken en braden.

  • Hans
    24/07/2016 om 4:57 pm

    Hallo Jasper, ik denk dat er een foutje in het artikel is geslopen. In de tweede alinea onder het kopje ‘Word je dik van tranvetten? staat dat tranvetten in de natuur niet voorkomen, terwijl er bij ‘Wat zijn tranvetten?’ wordt verteld dat ze naast verzadigde vetten in dierlijke vetten zitten.

    • Jasper Alblas
      27/07/2016 om 10:30 am

      Hallo Hans, scherp van je. Bedankt. Ik heb het aangepast. De verharde vorm komt niet voor in de natuur. Groet Jasper

  • Leonoor van Beuzekom
    01/07/2016 om 5:21 pm

    Mooi en duidelijk uitgelegd. Dank je! Ik zal de link meenemen in een mail om van biologische kokosrasp kokosmelk te maken. lieve groeten Leonoor

  • Jeanette
    19/06/2016 om 2:25 pm

    Met dank aan de nieuwe regels van de EU schijnen transvetten op bijvoorbeeld halvarine niet meer vermeld te worden,het viel mij ook bij veel producten van AH al een paar jaar terug dat er ineens geen transvetten meer op stonden terwijl de producten duidelijk hetzelfde gebleven waren.Ik vind dat echt schandalig.Op deze manier kunnen consumenten niet zelf kiezen of ze producten met transvetten kiezen of zonder.AHhad het op veel producten wel vermeld staan ,dat vond ik eerst wel positief aan AH.Nederland loopt achter qua transvetten.De regering neemt zijn verantwoordelijkheid niet.Ook de nieuwere programma’s op tv over voeding melden van alles maar transvet krijgt geen aandacht.Er mogen dus door de EU gewoon nog een zgn.lage hoeveelheid transvetten in producten zetten.Hoeven niet vermeld of mogen zelfs niet meer zoals eerst.Ik begrijp niet dat dit geen aandacht krijgt van alle critici.

  • sven
    10/02/2016 om 9:46 pm

    Bedoel je met boters margarine en met echte boters boter? Want voor zo ver ik weet bevat boter namelijk geen transvet. En met palm vet, geldt dan alleen voor volledig gehard palmvet dat ze transvetten bevatten en niet voor palmvet wat niet gehard is? Ik probeer namelijk zoveel mogelijk voedsel met palm (gehard of niet) te vermijden, maar om alles te vermijden is nagenoeg onmogelijk, daar het echt bijna overal in zit

  • Ilse van Meurs
    09/02/2016 om 9:39 am

    Beste Jasper,
    ik heb opgroeiende kinderen 5 en 7 die niet tegen (koe)melk kunnen…welke boter kan ik dan gebruiken?
    Ik heb nu Becel omega 3 plus…..
    Met vriendelijke groet Ilse

    • Jasper Alblas
      12/02/2016 om 11:37 am

      Hallo Ilse, je kunt zelf Ghee maken of kopen. Ghee is geklaarde boter en is lactose- en caseine vrij (beide melkeiwitten die wel in normale boter zitten). Groet Jasper

    • irene lelieveld
      12/02/2016 om 11:39 am

      Ilse en anders in reformzaken hebben ze ook boter zonder transvetten.

  • irene lelieveld
    11/05/2015 om 7:09 am

    Hallo Dave
    Sorry voor mijn late reactie ik was 2 weken op vakantie. of er transvetten inzitten zie je niet specifiek op de lijsten die jij hebt opgeschreven maar op die andere lijst op de verpakking, waar de vetten staan omschreven. Dan staat er suikers, vetten enz apart omschreven en hoeveelheden. Daar zie je als er transvetten inzitten het erbij staan. Niet altijd hoeft dat zo te zijn, bij de biologische boter van reform of AH die ook met olie is gemaakt zitten geen transvetten. Geharde vetten zijn ook altijd transvetten.
    Groetjes Irene

  • Dave
    01/05/2015 om 1:34 pm

    Hallo,

    Leuk en interessant stuk! Ik ben gaan kijken naar verschillende soorten halvarine’s/margarines’s, maar ik kon in de ingrediënten niet bij allemaal direct de geharde bestandsdelen vinden die transvetten zouden moeten zijn. Zou je kunnen aangeven welke ingrediënten hieronder transvetten bevatten?

    Alvast hartelijk dank!

    Becel Light:
    Water, plantaardige oliën 30% (zonnebloemolie (17%), lijnzaadolie (7,1%), palmolie, koolzaadolie (2%)), gemodificeerd zetmeel, gelatine, emulgatoren (zonnebloemlecithine, mono-en diglyceriden van vetzuren), conserveermiddel (kaliumsorbaat), voedingszuur (citroenzuur), vitamines A en D, natuurlijke aroma’s, kleurstof (caroteen).

    Becel Gold:
    Plantaardige oliën 70% (zonnebloemolie (41%), palmolie, lijnzaadolie (12,5%), koolzaadolie (2,1%)), water, droge MELKBESTANDDELEN, emulgatoren (mono-en diglyceriden van vetzuren, zonnebloemlecithine), voedingszuur (citroenzuur), conserveermiddel (kaliumsorbaat), natuurlijke aroma (bevat MELK), vitamines A en D, kleurstof (caroteen).

    Alpro soya
    Water, plantaardige oliën en vetten (38%) (waarvan 75 % soja, palm, cocos), emulgator (mono- en diglyceriden van vetzuren), stabilisator (kaliumalginaat), zout (0,4%), voedingszuur (citroenzuur), conserveermiddel (kaliumsorbaat), aroma’s, kleurstof (caroteen), vitaminen (A,D). Totaal vetgehalte: 38%

    • Jasper Alblas
      08/05/2015 om 8:57 am

      Zoals je ziet zijn deze margarines van verschillende plantaardige oliën gemaakt. Om dit smeerbaar te maken zal er een verhardingsproces moeten plaatsvinden. Zoals in het artikel omschreven staat is dat precies waar van onverzadigde vetten de ongezonde transvetten worden gemaakt. verder zie je dat aan de producten allerlei stoffen toegevoegd zijn, conserveermiddelen om het product langer houdbaar te maken, kleurstoffen om het er mooier uit te laten zien, aroma’s om het smaakvoller te maken en synthetische toegevoegde vitamines ( In roomboter komt vitamine A en D in natuurlijke vorm voor). Pas daarom op met dit soort producten en kies voor pure producten. Als je boter wilt eten, kies dan roomboter bij voorkeur gemaakt van rauwe melk van grazende koeien of biologische boter van gepasteuriseerde melk van grazende koeien die niet geïnjecteerd zijn met antibiotica.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *