Overgewicht: dit is het en zo kom je ervan af

8794 volgers

Overgewicht is vaak de hoofdreden waarom mensen besluiten dat ze willen afvallen.

Heb jij ook overgewicht? Dan is dit artikel één van de belangrijkste artikelen die je ooit gaat lezen.

In dit artikel leer je:

  • Wat overgewicht is
  • Wanneer je overgewicht hebt
  • Wat de oorzaken van overgewicht zijn
  • Wat de gevolgen van overgewicht zijn
  • Tips voor afvallen
  • Over een obesitasbehandeling en Gastric Bypass
  • Hoe je overgewicht voorkomt
  • Over overgewicht bij kinderen

Wat is overgewicht?

Je hebt overgewicht als je lichaam in verhouding te veel vetweefsel heeft. In Nederland is de helft van de volwassenen te zwaar: 50,1% van de Nederlanders heeft matig of ernstig overgewicht (2019).

Overgewicht komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Bij ernstig overgewicht, obesitas, is dat andersom: meer vrouwen hebben obesitas dan mannen. (1)

Heb ik overgewicht?

Weet je niet zeker of je overgewicht hebt? Dan kun je je overgewicht berekenen door jouw BMI (Body Mass Index) te berekenen. Je BMI is een maatstaf voor je (over)gewicht op basis van je geslacht, leeftijd, lengte en gewicht.

Een gezond BMI (voor volwassenen) is als volgt:

  • Minder dan 18,5: ondergewicht
  • Tussen 18,5 – 24,9: gezond en normaal gewicht
  • Tussen 25 – 29,9: overgewicht
  • Meer dan 30: obesitas

Obesitas kan weer onderverdeeld worden in drie klassen. BMI 30-35 (klasse 1), BMI 35-40 (klasse 2) en BMI 40 of hoger (klasse 3). Je kunt je eigen BMI hier berekenen.

Staar je niet blind het getal van je BMI. Er zit namelijk een groot nadeel aan de manier waarop je BMI berekend wordt. De formule houdt namelijk geen rekening met jouw specifieke situatie.

De manier waarop je skelet is samengesteld bijvoorbeeld, of de genetische aanleg van je lichaam om geen water vast te houden.

Maar: een gezond BMI betekent niet automatisch een gezond lichaam. Je kunt een gezond BMI hebben, maar ook last hebben van overtollig lichaamsvet.

Dit lichaamsvet kan aan twee kanten zitten: aan de buitenkant van je organen (buik, billen, heupen) of rond de vitale organen.

En je raadt het al: lichaamsvet rond je organen – visceraal vet – is in vele opzichten gevaarlijker dan wanneer het aan de buitenkant zit. Want ook als je slank bent, kun je relatief veel orgaanvet hebben.

  • Visceraal vet leidt tot een verhoogd risico van een hoge bloeddruk en diabetes type 2, maar ook levensbedreigende ziekten als hart- en vaatziekten, borstkanker, een herseninfarct en Alzheimer.
  • Ook de organen zelf gaan minder goed werken als er veel vet omheen zit.

Visceraal vet is overigens niet altijd slecht: Volgens Harvard Health (2) is het gezond als 10% van je lichaamsvet visceraal vet bevat.

De enige manier om te zien hoeveel visceraal vet je hebt, is met een CT of MRI-scan. Een makkelijke (maar minder betrouwbare) manier om het zelf op te meten, is door je omtrek op te meten.

Daarbij geldt de volgende vuistregel: als je een vrouw bent en de omtrek is 88,9 cm of groter, dan is de kans groot dat je veel visceraal vet hebt. Voor mannen is dat 101 cm of meer. (3)

Wat zijn de oorzaken van overgewicht?

Hoe kan overgewicht eigenlijk ontstaan? Doorgaans is er sprake van een combinatie van factoren, zoals:

  • Overmatige consumptie
  • Ongezond eten (te veel suikers en vet)
  • Te weinig beweging

Dit heeft allemaal te maken met de omgeving waarin je je bevindt. Zo heeft het eet- en leefpatroon van je ouders een grote invloed op je gedrag en is het hebben van één of twee ouders met overgewicht één van de belangrijkste factoren bij je eigen overgewicht.

Andere oorzaken die overgewicht kunnen vergroten is

  • Het gebruik van medicatie
  • Erfelijkheid
  • Een chronische ziekte of handicap
  • Stoppen met roken

Los van speciale gevallen, kunnen we stellen dat de grootste oorzaak van overtollig lichaamsvet ligt bij ongezonde voeding. Sterker nog: de oorzaak van overgewicht ligt voor 70% in onjuiste voeding en voor 30% in te weinig beweging.

Sporten is dus niet de meest efficiënte oplossing om van je overgewicht af te komen. Als je snel wilt afvallen zul je iets in je voeding moeten veranderen.

Het zit namelijk zo:

  • Ons lichaam is er voornamelijk op gebouwd om groenten, gezonde vetten en eiwitten te verteren. Dit is het eten waar ons lichaam voor ‘gemaakt’ is.
  • Dat is het eten dat ons lichaam ‘kent’ en weet hoe het ermee om moet gaan. Ons lichaam kan moeilijker overweg met modern geproduceerd en suikerrijk voedsel. Daar vallen ook granen als pasta, aardappelen en brood onder.
  • Dit zijn koolhydraten die je lichaam maar moeilijk kan verwerken en daardoor vaak als lichaamsvet opslaan. En als je daar te veel van eet, ontstaat er overgewicht.

Om alvast een tipje van de sluier op te lichten: het is een optie om heerlijk én genoeg voedsel te eten en tóch af te vallen. Afslankpillen, streng lijnen en (crash)diëten zijn geen gezonde oplossing.

Wat zijn de gevolgen van overgewicht?

We weten denk ik allemaal wel dat overgewicht nadelig is voor je gezondheid. Maar wat doet overgewicht precies met je lichaam? Hoe gevaarlijk is het en waar kan het toe leiden?

Overgewicht en obesitas geven:

  • Een grotere kans op diabetes
  • Een verhoogde bloeddruk
  • Een verhoogd cholesterolgehalte
  • Gewrichtsklachten door de extra druk op het lichaam
  • Slaapapneu (snurken)
  • Mogelijke menstruatieproblemen
  • Mogelijke incontinentieproblemen
  • Kans op verminderde vruchtbaarheid.

Overgewicht: hoe kom je er vanaf?

We weten dus nu hoe gevaarlijk overgewicht kan zijn. Dus dan rest nu de vraag: hoe kun je overgewicht aanpakken?

Om overgewicht (voorgoed) de baas te zijn en een gezonder lichaam te krijgen, is het belangrijk dat je direct actie onderneemt.

Start dus niet morgen of maandag, maar vandaag!

Begin met het downloaden van Jaspers boodschappenlijstje. Dit is een gratis tool waarin je in één overzicht ziet welke producten wel en niet gezond zijn en je gaan helpen met afvallen.

Start vandaag al met het verwijderen van alle ongezonde producten uit jouw keukenkastje en koelkast. Dat is stap één naar een betere gezondheid en een gezond eetpatroon.

Ga vervolgens aan de slag met deze drie praktische stappen die je nu al kunt nemen om te beginnen met afvallen om een plezierige manier.

Stap 1: Vermijd suiker, granen en geproduceerd voedsel

Suiker, granen en transvetten (o.a. in melk, frituur-, bak- en braadvet, gebak, koek en snacks vindt) kunnen je lichaam moeilijk verteren.

De stofwisseling en de vertering van deze producten zorgen voor een sterke piek in je bloedsuikerspiegel, wat ervoor zorgt dat je lichaam de energie omzet in lichaamsvet.

Begin daarom met het zoveel mogelijk vermijden van suikers, granen en geproduceerd voedsel. Voorbeelden zijn snoep, koek, fastfood, chips, brood, pasta, rijst, pizza, noedels, kant-en-klare (pasta)sauzen, ontbijtkoek, cornflakes en muesli.

Dat kan best ineens een grote omschakeling zijn, als je gewend bent deze producten (vaak) te eten.

Experimenteer eens met koolhydraatarm dieet. Omdat deze voedingsstoffen niet in dit dieet zitten, zul je snel resultaat zien.

Stap 2: Eet veel groenten, gezonde vetten en voldoende eiwitten

Oké, je mag dus eigenlijk heel veel dingen niet eten die je misschien altijd wel heel erg lekker vond. Wat blijft er dan eigenlijk over?

Alle producten waar je lichaam eigenlijk voor gemaakt is. Producten die onze verre voorouders al aten.

Voorbeelden van deze producten zijn groenten, noten, zaden, vis, vlees, kip, eieren, kruiden, specerijen, natuurlijke oliën en een beetje fruit.

Je zult versteld staan van het aantal heerlijke en smaakvolle maaltijden die je kunt maken met deze producten.

Als je het lastig vindt om zelf recepten te verzinnen of je hebt wat hulp of inspiratie nodig, kun je een kijkje nemen in het 7×7 Afslankprogramma.

Dit boek heeft al duizenden mensen geholpen af te vallen op een plezierige en makkelijke manier, omdat het handige weekschema’s en boodschappenlijstjes bevat.

Dit boek is hét bewijs dat je niet alleen gezond, maar ook erg lekker kunt eten terwijl je afvalt.

Stap 3: Drink voldoende water

Tot slot is het heel belangrijk dat je genoeg water drinkt. Ga eens bij jezelf na: drink jij eigenlijk wel genoeg water?

Je lichaam bestaat voor ongeveer 70% uit water. Om lichaamsvet te kunnen verbranden, heeft je lichaam voldoende water nodig. Als je voldoende water drinkt, kun je alle frisdranken en vruchtensappen link laten liggen.

Afhankelijk van je gewicht, geslacht en inspanning drink je dagelijks tussen de 2,5 en 3,5 liter water.

En: vergeet niet voldoende te bewegen! Naast dat voldoende beweging erg gezond is, verbrandt je er net wat extra calorieën mee waardoor het afvallen een stuk sneller zal verlopen.

Maar gezond eten blijft het allerbelangrijkst. Naast het 7×7 Afslankprogramma hebben we nog meer programma’s ontwikkeld om afvallen leuk te maken:

  • Het Vegetarisch Winter Plan (2020): een unieke methode van vegetarisch én koolhydraatarm, met heerlijke recepten voor de winter
  • Bodyhappiness (2019): dit is het meest complete afslankboek dat je ooit zult lezen. Hij bestaat uit twee boeken: een superdik receptenboek én een theorieboek, met 20 afslanktechnieken.
  • Het Vegetarisch Afslankplan (2018): voor iedereen die vegetarisch eet of vegetarisch wilt proberen.
  • Stop Eetbuien Programma (2017): voor iedereen die last heeft van eetbuien.
  • Het Smoothie Afslankplan (2015): lekker snel afvallen én detoxen, inclusief wintereditie met soeprecepten.

Obesitasbehandeling of maagverkleining (Gastric Bypass)

Lukt het niet om zelfstandig af te vallen of val je in een hoge klasse van obesitas, dan kun je kijken of begeleiding bij overgewicht in jouw geval vergoed wordt.

In sommige gevallen wordt een obesitasbehandeling vergoed vanuit de basisverzekering. Dit valt dan onder de zogeheten ‘gecombineerde leefstijlinterventie’. Of je hiervoor in aanmerking komt, is afhankelijk van de mate van overgewicht.

Overleg met je huisarts welke behandeling voor jou het meest geschikt is en informeer je zorgverzekeraar over de voorwaarden voor de vergoeding.

In extreme gevallen kun je ook kiezen voor een maagverkleining, een zogeheten Gastric Bypass.

Met een BMI van 40 of hoger kun je in aanmerking komen voor een maagverkleining. Veel ziekenhuizen hanteren ook wel eens een BMI van 35 of hoger.

Vaak moet je dan ook gediagnosticeerd zijn met diabetes type 2 (suikerziekte), een hoge bloeddruk, gewrichtsklachten, slaapapneu of psychologische klachten door je overgewicht.

Bovendien moet je kunnen aantonen dat je alles hebt geprobeerd om af te vallen en moet je bereid zijn om je levenswijze en eetgewoonten radicaal te veranderen. Tijdens de intake zal het ziekenhuis ook goed kijken naar de oorzaken van jouw overgewicht.

Meer over een Gastric Bypass lezen? Bekijk dan dit artikel.

Hoe voorkom je overgewicht: tips

Heb jij (nog) geen overgewicht en wil je dat graag zo houden? Dan zijn er een aantal tips die je zullen helpen om overgewicht te voorkomen.

  1. Beperk je schermtijd. Te lang achter een scherm zitten kan leiden tot gewichtstoename.
  2. Eet vezelrijk: minimaal 30 gram per dag. Vezels dragen bij aan een goede energiebalans. Je hebt langer een vol gevoel, waardoor je minder eet. Voorbeelden van vezelrijke producten zijn volkorenbrood, quinoa, havermout, sojabonen, linzen, groenten en fruit.
  3. Drink minder (verborgen) suikers. Voorbeelden zijn frisdrank, aanmaaklimonades, sport- en energiedranken, water met fruitsmaken, thee en koffie met suiker, ijskoffie en ijsthee en oploskoffie met smaakjes.
  4. Eet minder fastfood. Dit zijn voorbewerkte voedingsmiddelen die zo industrieel bewerkt zijn dat ze onherkenbaar zijn van hun oorspronkelijke plantaardige of dierlijke bron. Ze zijn vaak calorierijk en bevatten geen tot weinig gezonde voedingsstoffen.
  5. Kom vaker in beweging. Door te bewegen verbruik je energie en help je je gewicht gezond te houden.
  6. Ben je zwanger? Veel vrouwen komen te veel aan tijdens hun zwangerschap, meer dan nodig is. Het is normaal zo’n 14,5 kilo aan te komen tijdens een zwangerschap (een BMI tussen de 18,5 en 25).
  7. Ben je net bevallen? Geef je kind dan borstvoeding, als dat kan. Kinderen die als baby borstvoeding hebben gehad, hebben minder kans op overgewicht.

Overgewicht bij kinderen

Overgewicht kan al vroeg beginnen. Het ene kind wordt sneller dik dan het andere. Erfelijkheid speelt hierbij maar een kleine rol; de belangrijkste oorzaak is te veel eten en te weinig bewegen.

Ongezonde voedingsgewoonten zoals veel frisdrank, snacks en snoep en weinig gelegenheid om te bewegen (veel in de auto, achter de computer of tv) dragen hieraan bij.

Te zwaar zijn heeft voor een kind veel nadelen. Je kind kan moeite hebben om te sporten, zich schamen voor zijn of haar gewicht, gepest worden of zich onzeker voelen.

De kans dat ze later last gaan krijgen van hun overgewicht is groter. Je kunt daarom ook prima de BMI-meter invullen voor je kind om te zien of je kind op een gezond gewicht zit.

Afvallen is niet aan te raden als je kind overgewicht heeft, omdat je kind nog groeit. Het gaat erom dat je kind regelmatig beweegt en gezonde eetgewoontes gaat aanleren.

Dan helpt het heel erg als de rest van het gezin ook meedoet! Een handige tool hiervoor is de gratis Back to School Special, dat vol handige tips staat als eenpansrecepten en gezonde recepten voor lunchtrommeltjes.

Conclusie

In dit artikel heb je gelezen dat overgewicht vaak de hoofdreden is waarom mensen besluiten te willen afvallen.

  • De grootste oorzaak van overtollig lichaamsvet ligt voor 70% in onjuiste voeding en voor 30% in te weinig beweging. Sporten is dus niet de meest efficiënte oplossing om van je overgewicht af te komen.
  • Om overgewicht (voorgoed) de baas te zijn en een gezonder lichaam te krijgen, is het belangrijk dat je direct actie onderneemt.
  • Begin met het downloaden van Jaspers boodschappenlijstje en het het verwijderen van alle ongezonde producten uit jouw keukenkastje en koelkast.
  • Andere tips om snel af te vallen zijn: suiker, granen en geproduceerd voedsel vermijden, veel groenten, gezonde vetten en eiwitten eten en voldoende water te drinken.

Heb je hulp nodig bij het maken van weekschema’s, boodschappenlijstjes of wil je inspiratie voor gezonde, maar lekkere recepten? Neem eens een kijkje in één van onze afslankprogramma’s.

Lees ook eens

Post image

Top artikel

Keto dieet plan voor beginners – direct resultaat

Wat is keto? | Wat kan je eten? | Gezond of gevaarlijk | Voordelen | Nadelen | Afvallen | Recepten | Weekschema...

Post image

Top artikel

Fructose: wat is het? En is het ongezond?

Veel mensen weten niet hoeveel fructose ze binnenkrijgen en waar deze stof eigenlijk allemaal in zit. In dit artikel leggen we uit wat fructose is, bekijken we de effecten...

Bekijk alle artikelen