Koolhydraten is een verzamelnaam voor een groep voedingsstoffen die een energiebron zijn voor ons lichaam.

Maar of koolhydraten wel een goede en gezonde bron van energie zijn, daar lopen de meningen over uiteen.

Tijd om eens diep in het onderwerp te duiken en voor eens en voor altijd antwoord te vinden op de vraag: zijn koolhydraten gezond?

Om die vraag te kunnen beantwoorden gaan we eerst kijken wat koolhydraten precies zijn.

Wat zijn koolhydraten?

Om uit te leggen wat koolhydraten zijn, leg ik eerst het verschil uit tussen twee begrippen uit de voedingsleer: micronutriënten en macronutriënten.

Micronutriënten zijn voedingsstoffen die bestaan uit vitamines, mineralen en spoorelementen. Dit zijn cruciale bouwstoffen voor ons lichaam. Denk bijvoorbeeld aan vitamine C dat heel belangrijk is voor onze weerstand.

Macronutriënten zijn energieleverende voedingsstoffen zoals vetten, eiwitten en koolhydraten. De energie die macronutriënten afgeven maken dat wij onze spieren kunnen bewegen en onze organen hun werk doen.

Voedingsmiddelen bevatten meestal een combinatie van micro- en macronutriënten. In groenten zitten bijvoorbeeld veel vitamines en mineralen, maar ook wat koolhydraten. En deze combinatie is het beste voor ons lichaam.

Er zijn ook koolhydraatrijke voedingsmiddelen die nauwelijks tot geen vitamines en mineralen bevatten. Deze koolhydraten bevatten alleen maar energie, en die worden daarom ook wel ‘lege koolhydraten’ genoemd.

Voorbeelden van lege koolhydraten zijn granen in brood, pasta en rijst. Maar ook aardappelen en peulvruchten.

koolhydraten-zetmeel_2000x1000-jasperalblas

Maar de grootste bron van lege koolhydraten is suiker. Dat zit in vrijwel alle kant-en-klare voedingsproducten, in maaltijdpakjes en –zakjes, in kant-en-klaar maaltijden en in snacks en frisdrank.

Dit artikel richt zich met name op de lege koolhydraten die alleen energie leveren, maar nauwelijks vitamines en mineralen.

Koolhydraten als energiebron

Om van koolhydraten bruikbare energie te maken, zet onze spijsvertering ze razendsnel om in een stofje dat glucose heet. Dit stofje wordt ook wel bloedsuiker genoemd.

Zodra dat is gebeurd, kunnen onze spieren en organen glucose gebruiken als energiebron.

Dat klinkt positief, maar deze transformatie heeft ook een keerzijde.

Het probleem met koolhydraten is namelijk dat we er al snel te veel van binnenkrijgen via onze voeding.

In een gezond en perfect gebalanceerd voedingspatroon mag ongeveer 19 tot 35 procent van je totale dagelijkse energiebehoefte uit koolhydraten bestaan [1]. Als je wilt afvallen is dat percentage iets lager.

Maar een gemiddeld Nederlands eetpatroon zit bomvol koolhydraten. Dat komt vooral omdat veel voedingsmiddelen vol zitten met granen en suikers.

Door die overdaad aan koolhydraten krijg je na iedere maaltijd een grote dosis glucose in je bloed.

Hierdoor heb je meerdere keren per dag een glucosepiek en dat blijft niet zonder gevolgen. Het is namelijk heel slecht om te veel glucose in je bloed te hebben.

Om de gevolgen van deze pieken in kaart te brengen, vertel ik eerst iets over een belangrijk hormoon dat insuline heet.

Wat doet insuline?

Nadat koolhydraten zijn omgezet in glucose komt het hormoon insuline in actie.

Insuline zorgt ervoor dat de energie die glucose aan ons lichaam geeft op alle plekken komt waar energie nodig is.

We kunnen insuline vergelijken met een bedrijfsleider in de supermarkt; insuline houdt in de gaten waar de ‘schappen’ leeg zijn en vult die bij met glucose, ofwel energie.

Maar zodra de schappen vol zijn en het lichaam voldoende energie heeft, kunnen we geen glucose meer opnemen. Er is dan sprake van een glucose-overschot en dat is niet goed voor ons lichaam.

Hier begint het probleem met te veel koolhydraten in onze voeding dus echt.

Lege koolhydraten zorgen voor een buikje

We weten nu dat koolhydraten in onze voeding worden omgezet in glucose. Dit stofje geeft energie aan ons lichaam.

Maar omdat we te veel koolhydraten eten hebben we regelmatig een glucosepiek en dat is ongezond.

Om de schade te beperken neemt insuline nog een taak op zich. Insuline is namelijk ook een beveiligingssysteem dat gevaarlijke glucosepieken kan bestrijden.

Dat doet insuline door alle overbodige glucose om te zetten in lichaamsvet, als energie voor later. Met andere woorden: als je structureel te veel koolhydraten eet ontstaat er overtollig lichaamsvet [2].

Jasperalblas.nl

Bovendien heeft insuline een ongunstige bijwerking. Het hormoon blokkeert namelijk een enzym dat lichaamsvet kan afbreken. Dus tijdens alle momenten dat insuline glucosepieken probeert te bestrijden, kan er geen lichaamsvet worden afgebroken.

Dus veel koolhydraten zorgen er niet alleen voor dat je meer lichaamsvet aanmaakt, het zorgt er ook voor dat je dat lichaamsvet heel moeilijk weer kunt verbranden.

Als we bovenstaande punten bij elkaar optellen wordt duidelijk dat koolhydraatrijk voedsel een belangrijke oorzaak is van overgewicht. Ik denk zelfs de belangrijkste.

En helaas is dit nog niet alles. Die constante glucosepieken door koolhydraatrijk voedsel brengen nog een aantal serieuze gezondheidsrisico’s met zich mee.

Gezondheidsrisico’s van glucosepieken

Door al die glucosepieken kan het lichaam na verloop van tijd overbelast raken.

Hierdoor neemt het risico op insulineresistentie toe. Dit betekent dat je lichaam helemaal niet meer reageert op insuline en dat kan leiden tot diabetes type 2; een van de grootste welvaartziektes wereldwijd.

En dat is nog steeds niet alles.

Een aantal onderzoeken heeft aangetoond dat glucosepieken bijdragen aan een te hoge bloeddruk. Bovendien neemt de kans op hart- en vaatziekten toe.

Dit zijn hele serieuze risico’s van het eten van koolhydraatrijk voedsel op onze gezondheid. In dit artikel lees je meer over deze en andere gezondheidsrisico’s, inclusief wetenschappelijke bronnen.

Gelukkig is hier een oplossing voor.

De oplossing: eet koolhydraatarm

Als je controle wilt over je lichaamsgewicht en bovenstaande gezondheidsrisico’s wilt voorkomen, dan is het belangrijk dat je koolhydraatarm eet.

Door lege koolhydraten te vermijden stabiliseert je bloedsuikerspiegel. Hierdoor verbetert je gezondheid en sta je geen lichaamsvet meer op. Het is zelfs wetenschappelijk aangetoond dat je tijdens een koolhydraatarm dieet overtollig lichaamsvet verbrandt [3, 4, 5].

Een koolhydraatarm voedingspatroon zal je geen moeite kosten. Het is een heel gevarieerd dieet en je kan net zo veel blijven eten als je al deed. Je krijgt voldoende essentiële voedingsstoffen binnen en je natuurlijke vetverbranding zal versnellen.

Wil je weten welke voedingsmiddelen je allemaal kan (blijven) eten in een koolhydraatarm voedingspatroon? Download dan gratis Jaspers boodschappenlijst.

Jaspers boodschappenlijstDaarop vind je precies welke producten gezond zijn, en welke niet (met uitleg).

Als je deze producten eet ga je automatisch al je overtollig lichaamsvet verbranden, je cholesterol zakt naar een gezond niveau en jij voelt je weer energiek en fit.

Je kunt de boodschappenlijst hier gratis downloaden.

De conclusie: zijn koolhydraten gezond?

Als je niet te veel koolhydraten eet en je voedsel ook veel micronutriënten (vitamines, mineralen en spoorelementen) bevat, dan zijn koolhydraten een prima voedingsbron.

Het probleem met koolhydraten is dat ons voedingspatroon vol zit met ‘lege’ koolhydraten. Deze koolhydraten bevatten alleen maar energie en nauwelijks micronutriënten.

Deze koolhydraten zitten bijvoorbeeld in brood, pasta, rijst, aardappels en noedels. Maar de belangrijkste is suiker.

Omdat onze voeding vol zit met lege koolhydraten krijgen wij veel meer energie binnen dan nodig is. En deze energie slaat ons lichaam op als lichaamsvet rondom de buik, billen en dijen.

Als we daar alle gezondheidsrisico’s van die energiepieken bij optellen kan ik maar één ding concluderen: de lege koolhydraten waar onze voeding vol mee zit, zijn niet gezond.

 

 

1 reacties

  • Jantine
    21/08/2019 om 5:09 pm

    Super helder en leerzaam Jasper.
    Dank je wel.
    Ik ga het zeker doorgeven aan mijn kinderen, zij zeggen nog steeds dat je spieren suiker nodig hebben….. ik eet zelf al een aantal jaren koolhydraat beperkt. Heerlijk

    Succes verder

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *